22 μικρά ποιήματα, απόσταγμα εμπειρίας και ωριμότητας

Ο Γιάννης Φίλης για την ποιητική συλλογή του Σήφη Μιχελογιάννη «Στην Αρένα»

Αποσπάσματα από την παρουσίαση του βιβλίου 

Η παρουσίαση ενός έργου της λογοτεχνίας είναι δύσκολη υπόθεση. Είναι εύκολο να ξεπέσει κανείς σε τετριμμένα κλισέ ή σε πληθωρικούς επαίνους χωρίς να διαφωτίζει ιδιαίτερα για το έργο, κάτι πολύ σύνηθες σε τέτοιες εκδηλώσεις. Προσωπικά προτιμώ να ακούω τον ίδιο τον συγγραφέα να αφηγείται τις ιστορίες του από το να ακούω κάποιον άλλο να μιλάει για λογαριασμό του, συμπεριλαμβανομένου και εμού.

Θα μείνω σε κάποια ποιήματα της συλλογής με τίτλο «Στην Αρένα» του καλού μου φίλου και πολιτικού Σήφη Μιχελογιάννη. Θα σας μιλήσω πρώτα για το πώς εγώ αισθάνθηκα διαβάζοντας τα, όχι για να κλέψω τα αισθήματα του αναγνώστη αλλά για να αποδώσω μια από τις πολλές όψεις που πάντα πρέπει να έχει ένα έργο τέχνης αλλιώς δεν είναι έργο τέχνης.

Θα μιλήσω για το πού με οδήγησαν τα ποιήματα, μερικές φορές απροσδόκητα.

Το πρώτο ποίημα της συλλογής έχει τίτλο «Στην Αρένα» όπως και ο τίτλος του βιβλίου επίσης αναφέρεται στη δολοφονία του Φεντερίκο Λόρκα. Οι επτά στίχοι του με ευθύτητα και ιδιωματισμό θυμίζουν Καβάφη. Δίνεται το πλαίσιο μιας φιέστας στο Σαν Φερμίν και ύστερα μεταφερόμαστε σε τοποθεσίες της Ισπανίας καταλήγοντας στο τόπο του σκοτωμού. Ο Λόρκα δολοφονήθηκε από φασίστες για τις ιδέες του. Ο ποιητής είχε ανοίξει νέους δρόμους στην Ισπανική ποίηση μέσα από τον σουρεαλισμό και τον συμβολισμό. Οι νεωτερισμοί αυτοί σε συνδυασμό με τις σοσιαλιστικές ιδέες του δεν ήταν ανεκτοί για τους ακροδεξιούς συντηρητικούς της Ισπανίας. Έπρεπε να εξαφανιστεί απ’ το προσκήνιο.

Το ποίημα «Υπέργηρο παιδί» είναι υπόδειγμα απόσταξης του λόγου. Τριανταπέντε λέξεις, επτά στίχοι όλοι κι όλοι. Ένα επτάχρονο παιδί εκτελείται από τους Γερμανούς. Υπέργηρο παιδί ήταν επτά χρονών. Η ιστορία έχει πολλές αφηγήσεις ανθρώπων που μέσα σε λίγες μέρες ή σε λίγες ώρες, μεγάλωσαν και γέρασαν χωρίς να περάσουν απ’ την νεότητα.

Στο ποίημα «Συζυγίες» θίγεται το πρόβλημα της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Κάνει υπαινιγμούς για τις επιθυμίες, την ανθρώπινη τραγωδία, το νευρικό σύστημα και την επιστήμη και την τέχνη που μπορούν να προσεγγίσουν τέτοια ζητήματα. Καταλήγοντας λέει ότι η πραγματικότητα ξεπερνάει την φαντασία. Το πρόβλημα είναι τεράστιο. Η επιστήμη έχει κάνει τα τελευταία χρόνια μεγάλα βήματα στην εξερεύνηση της συμπεριφοράς. Η πρώτη διαπίστωση είναι ότι η συμπεριφορά δεν μπορεί να προσεγγιστεί από μια μόνο πλευρά φέρ’ ειπείν τη γενετική ή τη νευρολογία. Χρειάζεται η σύνθεση πολλών παραγόντων κοινωνιολογίας, ψυχολογίας, νευρολογίας, βιολογίας, βιοχημείας ακόμη και μαθηματικών. Η τελευταία δεκαετία έχει ανοίξει πολλές πύλες στην έρευνα της συμπεριφοράς αλλά προβλήματα παραμένουν ακόμα άλυτα. Η τέχνη έχει μεγαλύτερη ευελιξία και λιγότερη αυστηρότητα γι’ αυτό η προσέγγιση της συμπεριφοράς με λέξεις, χρώματα ή νότες είναι πολύ δύσκολη υπόθεση. Μόνο καλλιτέχνες πρώτου μεγέθους όπως ο Χατζηδάκις έχουν παρουσιάσει όψεις την ανθρώπινης συμπεριφοράς με επιτυχία.

«Τα πουλιά που έφυγαν» θα μπορούσαν να λέγονται «Ωδή της αποτυχίας». Το ποίημα μιλάει για τα πουλιά που γλίτωσαν από του κυνηγού το βόλι χάρης την αστοχία του. Οι περισσότεροι αισθανόμαστε συμπάθεια γι’ αυτούς που αποτυγχάνουν σε αντίθεση με τον φθόνο γι’ αυτούς που επιτυγχάνουν. Η κοινωνία έχει πολλούς που έχασαν το παιχνίδι, αλλά άλλαξαν την κοινωνία. Πολλοί απ’ αυτούς που βελτίωσαν τον κόσμο πολλές φορές δεν ήταν αποδεκτοί όσο ζούσαν. Ο κυνηγός του ποιήματος τελικά καταφέρνει να αγαπήσει τα πουλιά που απέτυχε να χτυπήσει, ουσιαστικά καταφέρνοντας να αγαπήσει τις αποτυχίες του. Μέγιστη πρόοδος.

Η συλλογή «Στην Αρένα» είναι ένας λεπτός τόμος με 22 μικρά ποιήματα, απόσταγμα εμπειρίας και ωριμότητας.


 
 

Για παραγγελίες του βιβλίου δείτε εδώ: https://ekdoseis-radamanthys.webnode.gr/products/sifis-michelogiannis-stin-arena/

ή καλέστε στο: 6983 091058

Είναι γνωστή στους ανθρώπους που βρίσκονται κοντά του και παρακολουθούν τα έργα του, η ικανότητα του Σήφη Μιχελογιάννη να σμιλεύει το χρόνο με τις λέξεις, μια ικανότητα ριζωμένη στην ευαισθησία της ψυχής που άνθισε στο πρώτο λιόγερμα της λευτεριάς, στα περήφανα Λευκά Όρη της Κατοχής. Λίγοι γνωρίζουν και λίγα ξέρουν, και μόνο να αισθανθούμε μπορούμε, διαβάζοντας τις σελίδες, ακουμπώντας το αυτί μας στις ράγες, για να ακούσουμε το τραγούδι της «Αμφικτυονίας», «Το άλυτο αίνιγμα», τη μουσική που ταξιδεύει στο ρυθμό της «Άμαξας». Οι στίχοι του, βαγόνια, και τα ποιήματά του αμαξοστοιχίες, με προορισμό ακόμη ανεξιχνίαστο. «Στο τραπέζι του Ομήρου κάθονται οι ανθρώπινες τραγωδίες», και «η μνήμη αναπληρώνει την τέχνη», γράφει ο ποιητής.

Στην Αρένα – Σήφης Μιχελογιάννης

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s