Ένα σωστό επιτύμβιο – Χρήστος Κωσταντουδάκης

Απόσπασμα από το βιβλίο

«Κι έτσι… η ζωή είναι ωραία»

του Χρήστου Κωσταντουδάκη

Κι έτσι… η ζωή είναι ωραία – Χρήστος Κωσταντουδάκης

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2

Η ΔΙΑΓΝΩΣΗ και το μέγεθος του προβλήματος έφθασε με το τρένο του απρόσμενου, του αιφνίδιου. Η μαγνητική τομογραφία δεν άφηνε κανένα περιθώριο αναβολών. «Εισαγωγή στο Περιφερειακό Νοσοκομείο απόψε», ήταν η κατηγορηματική σύσταση της ακτινολόγου. Είχε προηγηθεί ένα «λυπάμαι», από αυτά που προφέρονται με σπαραξικάρδιο τρόπο σαν ύστατη παρηγοριά στους μελλοθάνατους.

Όταν από το πουθενά έρχεσαι αντιμέτωπος με μια νέα απειλητική πραγματικότητα, ψάχνεις τρόπους να σκάψεις τα χαρακώματα, να βρεις αποτελεσματικές δράσεις για να αντιτάξεις την άμυνά σου. Η εικόνα της γιατρού με τη μαγνητική τομογραφία στο χέρι, λίγο πριν ψιθυρίσει εκείνο το «λυπάμαι», έμοιαζε με προσωπογραφία αγίας της βυζαντινής εποχής. Στην περίπτωσή του δεν έμοιαζε με μια ψυχρή επαγγελματία που αδίστακτα σε κατεδαφίζει. Έμοιαζε να έχει επιστρατεύσει όλη την καλοσύνη του κόσμου, συνάμα και τη σοβαρότητα που χρειάζεται, για να του δείξει με το δάχτυλο αυτό που δεν ήθελαν να πουν τα χείλη.

«Βλέπεις; Πρέπει να κάνεις εισαγωγή απόψε κιόλας στο νοσοκομείο», επανέλαβε με έμφαση.

Έκτοτε έψαχνε ν’ απαντήσει μ’ έναν ειλικρινή, μοναδικό, ουσιαστικό τρόπο στον εαυτό του. Για τους άλλους επέλεξε έναν σαρκαστικό, χιουμοριστικό και, πολλές φορές, ζοφερό υπαινιγμό, για να διασκεδάσει τις ανησυχίες τους.

Το πρώτο σοκ διαδέχτηκε η αναζήτηση στις σελίδες των βιβλίων κάποιας απάντησης πέρα από τα καθημερινά. Ούτως ή άλλως, το διάβασμα ήταν μια παλιά του συνήθεια. Τώρα το θεωρούσε απαραίτητο περισσότερο ως ψυχολογικό ισοδύναμο των νέων απείθαρχων δεδομένων. Σχεδόν ασυνείδητα ξεχώρισε κάποια βιβλία που θεωρούσε ότι οι συγγραφείς τους σκάβουν μέσα βαθιά, για να βγάλουν στην επιφάνεια τα ορυκτά του πιο σκοτεινού μας είναι. Κείμενα που επιχειρούν να φωτίσουν τα υπαρξιακά ζητήματα της ζωής, του θανάτου, της φθοράς, της αφθαρσίας. Ένιωθε επιτακτική την ανάγκη να απογυμνώσει και, αν μπορούσε, να απαντήσει στο πανάρχαιο ερώτημα για το μετά. 

Είναι οι στιγμές που βρίσκεσαι μετέωρος·μόνος, εσύ κι ο εαυτός σου. Η αρρώστια είναι ενικού αριθμού, είσαι μόνος. Η ζωή, πληθυντικού· είσαι εσύ και οι άλλοι. Έπρεπε να διαχειριστεί τον τρόμο, τον φόβο, το αναπόφευκτο του θανάτου. Ήταν οι μέρες που η χώρα κλυδωνιζόταν από μια πρωτόγνωρη οικονομική αστάθεια και η έξοδος από το ευρώ φάνταζε ένα υπαρκτό ενδεχόμενο. Το δημοψήφισμα, που χρησιμοποιήθηκε, υποτίθεται, ως μοχλός πίεσης εναντίον των Ευρωπαίων δανειστών, έθετε σε κίνδυνο ολόκληρο το ευρωπαϊκό οικοδόμημα. 

Ο κ. Άγγελος ζούσε τώρα πια σε μια νησίδα ανασφάλειας με ελάχιστες πιθανότητες διάσωσης. Περίμενε καρτερικά το χέρι που θα του πετάξει το σωσίβιο σωτηρίας. Η πολυαναμενόμενη άποψη των γιατρών για το ράπισμα της τύχης ήταν η μόνη χαραμάδα που φώτιζε αμυδρά το πένθος της θλίψης. Η νευρολόγος, που διαχειριζόταν την περίπτωσή του, μ’ έναν τρυφερό, ανθρώπινο και οικείο τρόπο είχε βαλθεί να του εξηγεί τα ανεξήγητα.

Σε κάποια από τις συζητήσεις τους ο κ. Άγγελος επιστράτευσε τα αποθέματα καρτερίας, αλλά και τη γνωστή θυμόσοφη στάση του και της αντιγύρισε πως: «ο Θεός δίνει στους ανθρώπους όσα δεν μπορούν ν’ αντέξουν. Εγώ αντέχω· αντέχω τα πάντα!».

Κάποτε πάλι ένιωθε να τον καταβάλλει μια ευδαίμων αδιαφορία για τον κίνδυνο που τον απειλούσε. Αισθανόταν να διακατέχεται από ένα ένστικτο de facto επιβίωσης. Φαντασιωνόταν τον εαυτό του να κονταροχτυπιέται με τον Χάρο στα μαρμαρένια αλώνια και να βγαίνει νικητής. Ποιος, όμως, μπορεί να κρύψει τη ζοφερή πραγματικότητα; Υπάρχει εκείνη η έρημη απεικόνιση που υπενθυμίζει το μέγεθος του τέρατος, αλλά αρνείται, ίσως για λόγους πρόνοιας, να σου αποκαλύψει ολόκληρη την αλήθεια.

Λένε πως τα περισσότερα ψέματα λέγονται πριν από τις εκλογές, στη διάρκεια ενός πολέμου και μετά το κυνήγι. Ω, ναι! Και κατά τη διάρκεια μιας ασθένειας ή πριν από μια εγχείρηση. Καμώνεσαι πως τους πιστεύεις όλους, ενώ ξέρεις πως όλοι λένε παρηγορητικά ψέματα. Η αλήθεια είναι πως προσπαθείς να πείσεις τον εαυτό σου και να νικήσεις τους φόβους σου. Ποιος δε φοβάται τον θάνατο;

Του άρεσε η απάντηση που είχε δώσει ένας γνωστός γλύπτης προχωρημένης ηλικίας σε μια συνέντευξη στο κυριακάτικο περιοδικό που συνήθιζε να διαβάζει: «Θεωρώ τον θάνατο μέρος της ροής της ζωής, καθώς αυτή δεν τελειώνει μαζί με μας. Ο συμβιβασμός με τον θάνατο δίνει νόημα στη ζωή. Τον θάνατο πρέπει να τον δούμε ως μια νέα αρχή».

Τον απασχολούσε έντονα αν το πέρασμά του απ’ αυτό το φωτεινό διάστημα που λέγεται ζωή θα αφήσει ένα στίγμα μνήμης ή θα περάσει γρήγορα στη χώρα της λήθης, της ανυπαρξίας. Ήξερε πως όταν φεύγει ένας διάσημος, πέρα από την απώλεια, υπάρχει μια άβολη υπόμνηση, αυτή της θνητότητας. Ο θάνατός του μοιάζει μια φάρσα, ένα ψέμα, μια κακόγουστη σκηνοθεσία.

Εκείνο τον καιρό είχε πεθάνει ο Ντέιβιντ Μπάουι και μια Αγγλίδα έγραψε: «Τον αγαπώ, γιατί μεγαλώνοντας σε μια επαρχία της Αγγλίας, αντιμετωπίζοντας τον εαυτό μου ως άνθρωπο φοβισμένο απέναντι στη ζωή, σε μια εποχή κλειστή και συντηρητική είχα έναν άνθρωπο να μου δείχνει πως δεν αξίζει να μην είσαι ο εαυτός σου ή διαφορετικές εκδοχές του εαυτού σου. Τον αγάπησα, γιατί μ’ έκανε να ξεπεράσω τους φόβους μου και να ζήσω μια ζωή όπως πρέπει, σαν να μου ανήκει».

Πόσο θα ήθελε να βρεθεί κάποιος να μιλήσει και γι’ αυτόν έτσι, αν…
«Αγάπησε όλους, εμπιστεύτηκε λίγους, δεν έβλαψε κανέναν».
Εδώ που τα λέμε, θα ήταν ένα σωστό επιτύμβιο.


Η ζωή κινείται, όπως κι ο χρόνος, γραμμικά, με πυκνώματα κι αραιώματα. Κρύβει εκπλήξεις, στήνει παγίδες, ενίοτε ακολουθεί τον κανόνα του εκκρεμούς, μια από δω και μια από κει. Απεχθάνεται την ακινησία. Αρέσκεται στις προκλήσεις και τις ονειροφαντασιώσεις. Οι ανατροπές καραδοκούν και έρχονται ξαφνικά, έτσι όπως μες στο κατακαλόκαιρο η μπόρα. Κανένα σχέδιο δεν θεωρείται τετελεσμένο. Τίποτα δεν μπορεί να αποτυπώσει οριστικά τη ζωή. Δεν έχει πρόσωπο. Ρέπει προς την αφάνεια, την πρόκληση, ίσως γι’ αυτό είναι ενδιαφέρουσα. Πολλές φορές βρισκόμαστε ασύνετοι να κολυμπάμε σε αχαρτογράφητα νερά· να βυθιζόμαστε, να αναδυόμαστε και πανικόβλητοι ν’ αναζητούμε σανίδα σωτηρίας…

Το πρώτο μυθιστόρημα του Χρήστου Κωσταντουδάκη, συνδυάζει τις συγγραφικές αρετές του δημιουργού του με την ιδιαίτερη βιωματική εμπειρία του. Ο φιλοσοφικός στοχασμός, η εσωτερική αναζήτηση των πρωταγωνιστών, παρασέρνει τον αναγνώστη σε μία βαθιά αυτογνωσιακή κατάδυση. Όπως έγραφε ο Βίλχελμ Ντίλταϋ: «Το υπόβαθρο κάθε αληθινής δημιουργίας είναι το βίωμα, δηλαδή μια ζώσα εμπειρία και τα κάθε είδους ψυχικά συστατικά που πηγάζουν από αυτήν». Οι ήρωες του Χ. Κωσταντουδάκη δεν έχουν βγει μέσα από «σκηνικά υλικά, χαρτόνια και πούλιες», δεν είναι φανταχτεροί και ψεύτικοι. Έχουν βγει μέσα από την ίδια την πραγματικότητα και είναι αυτόφωτοι. Λάμπουν με την αλήθεια τους…

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα

Ο Χρήστος Π. Κωσταντουδάκης είναι δάσκαλος και κατοικεί στο Ηράκλειο της Κρήτης. Έχει γράψει την ποιητική συλλογή «Λίγο Περισσότερο Φως», τον Οδηγό Υποτροφιών Ελλάδος, και συμμετείχε στη σύνταξη του βιβλίου «Λεύκωμα Δασκάλων Συγγραφέων». Έχει βραβευτεί σε διαγωνισμό των εκδόσεων «Παράξενες Μέρες» για το διήγημά του «Όνειρο θερινής νύχτας». Επίσης, έχει βραβευτεί σε διαγωνισμό ποίησης από τον Σύλλογο Συγγραφέων και Λογοτεχνών «Κρητών Λόγος». Έχει διατελέσει για πολλά χρόνια αρχισυντάκτης του περιοδικού «Εκπαιδευτικοί Προσανατολισμοί». Άρθρα του έχουν δημοσιευτεί στον αθηναϊκό και επαρχιακό τύπο.

ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΓΕΛΙΕΣ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s