Εισαγωγή μιας ιστορικής νουβέλας – Μιχάλης Τζανάκης

Μιχάλης Τζανάκης – Μυρίζοντας μόνο γιασεμί

ΟΤΑΝ «ΦΥΓΟΥΝ» ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ που έζησαν το δεύτερο μισό του 20ου αιώνα τι θα μείνει αλήθεια ως απόσταγμα ιστορικής μνήμης αυτής της τόσο πολυτάραχης περιόδου; Όσα γράφει η επίσημη καταγεγραμμένη ιστορία θα ισχυριστεί κάποιος. Γι’ αυτό άλλωστε υπάρχει η επιστήμη της ιστορίας θα υποστηρίξουν επίσης οι περισσότεροι.

Κάποιοι όμως την ιστορία δεν τη διαβάζουν απλά∙ τη ζουν ή, μάλλον, την έζησαν, όχι ως παρατηρητές ούτε καν ως αυτόπτες μάρτυρες, αλλά ως πρωταγωνιστές. Αυτοί οι άνθρωποι ολοένα και λιγοστεύουν. Σε λίγο θα εκλείψουν, γιατί ο αδυσώπητος χρόνος είναι πιστός και συνεπής στο πέρασμά του με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Κι όμως η συντριπτική πλειοψηφία του κόσμου δεν θα τη μάθει ποτέ αυτή την ιστορία. Θα μάθει εκείνα που «πρέπει». Αυτό το καταραμένο «πρέπει» που διέπει, που καθορίζει, που επιβάλλει, που διαμορφώνει και εν τέλει χειραγωγεί το πνεύμα, τη συνείδηση και κυρίως τις πεποιθήσεις του ανθρώπου.

Η ελληνική ιστορία λειτουργεί με μανιχαϊστική λογική. Από εδώ οι «καλοί» από εκεί οι «κακοί», οι «ήρωες» και οι «προδότες», οι «πατριώτες» και οι «απάτριδες». Σταράτες κουβέντες! Αυτό το «τραγουδάκι» θα το μάθετε απ’ έξω˙ εκείνο θα μείνει «θαμμένο» όσο πιο βαθιά γίνεται, γιατί δε συμφέρει τους κατ’ αποκοπή τιμητές της ιστορίας. Μην ρωτάτε επομένως πολλές λεπτομέρειες για το «ένδοξο» ή λιγότερο ένδοξο παρελθόν. Το ξέρουν όλοι. Ή εν πάση περιπτώσει το ξέρουν, εκείνοι που θα ενδιαφερθούν να το μάθουν.

Αλλά γιατί σε μια εισαγωγή μιας ιστορικής νουβέλας δεν κάνουμε λόγο για λογοτεχνία, αλλά για ιστορία;

Ο αναγνώστης θα το καταλάβει διαβάζοντάς την. Οι ήρωες παλεύουν με την ιστορία του τόπου τους. Προσπαθούν να τη γράψουν με το δικό τους τρόπο, με τον δικό τους αξιακό κώδικα. Και το καταφέρνουν κόντρα σε όλα τα δεδομένα. Άλλοι στέκονται όρθιοι κι άλλοι πέφτουν μαχόμενοι, αλλά τουλάχιστον προσπαθούν να αναμετρηθούν με εντιμότητα μαζί της. Στην νουβέλα παρελαύνουν γνωστοί και άγνωστοι ήρωες. Όλοι είναι πρωταγωνιστές. Όλοι είναι «πολεμιστές» υπερασπιζόμενοι αυτό που θεωρούν ως υπέρτατη αξία γι’ αυτούς.

Ο αφηγητής βρίσκει τυχαία το έναυσμα να ψάξει, αλλά η μεγαλύτερη τύχη του είναι να βρει τον «πρωταγωνιστή». Τον άνθρωπο που έζησε αυτά τα γεγονότα από πρώτο χέρι. Και ήταν πολύ κοντά του.

Μια εικοσαετία θα γυρίσει στο πέρασμα του 20ου αιώνα για να βρει μια οικογένεια διαρκώς στο μάτι του κυκλώνα. Αυτόπτες μάρτυρες σε πολλά και διαφορετικά ιστορικά γεγονότα, τα οποία διαδραματίζονται παραδόξως στο ίδιο οικοδομικό τετράγωνο στο κέντρο της Αθήνας, λες και μια μυστήρια μαγνητική έλξη θέλει να είναι εκείνος ο τόπος σαν ένα φανταστικό αρχαίο θέατρο, με τη σκηνή, την ορχήστρα, με το χορό και το κοίλον, με τους θεατές. Αυτά τα γεγονότα δεν ανήκουν στη σφαίρα της μυθοπλασίας, αλλά σ’ εκείνη της πραγματικότητας. Δεν υπάρχει καμιά φιλοδοξία για ιστορική αποκατάσταση μέσω της λογοτεχνίας, αφού αποτελούν δυο διαφορετικά πεδία. Αλλά, όσο κι αν το αρνούμαστε, το ένα τροφοδοτεί το άλλο.


«Είναι λοιπόν απαραίτητο να ξέρουμε, γιατί αυτό που συνέβη μπορεί να ξανασυμβεί…», Πρίμο Λέβι.
Η επίσκεψη στο μνημείο της οδού Κοραή 4 στην Αθήνα, οδηγεί σε μία απρόσμενη συνάντηση. Μέσα από την διήγηση ενός ανθρώπου που βρέθηκε κρατούμενος στο κολαστήριο της Kommandatur στη διάρκεια της γερμανικής κατοχής, το ρολόι της ιστορίας γυρνά πολλά χρόνια πίσω και οι μνήμες ζωντανεύουν. Η μάχη για τη ζωή και την ελευθερία, η προδοσία, η ελπίδα για ένα καλύτερο μέλλον, σημάδεψαν ανεξίτηλα την ψυχή μιας πατρίδας που δείχνει να λησμόνησε το παρελθόν της. Το γιασεμί δίπλα στην πόρτα ευωδιάζει ακόμα…

Δείτε εδώ για παραγγελίες του βιβλίουΜΥΡΙΖΟΝΤΑΣ ΜΟΝΟ ΓΙΑΣΕΜΙ – ΜΙΧΑΛΗΣ ΤΖΑΝΑΚΗΣ

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s