Μετάβαση στο περιεχόμενο

Ο Αντώνης Ελ. Σχετάκης για την «Επανάσταση των Συνειδήσεων» του Ειρηναίου Γαλανάκη

ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΕΙΔΗΣΕΩΝ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ

Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΕΝΟΣ ΑΜΑΡΤΩΛΟΥ

Απόσπασμα από την ομιλία του Αντώνη Ελ. Σχετάκη* στην εκδήλωση που διοργάνωσαν οι Εκδόσεις Ραδάμανθυς με τίτλο: «Ειρηναίος Γαλανάκης – Επανάσταση των Συνειδήσεων. Από τη θεωρία στην πράξη».

Ειρηναίος ΓαλανάκηςΗ θεολογική σκέψη του Ειρηναίου του Χριστιανού μοιάζει με όρος που για πολλά χρόνια θα προσπαθούν να κατακτήσουν οι Αλπινιστές της Θεολογίας και να κάνουν ηλιοκάλυμμα όπως εκείνος για να διαβάσουν στο βάθος του ορίζοντα.

Προφανώς και δεν είμαι κατάλληλος για να απαριθμήσω τα άπειρα, θαυμαστά, σοφά και πρωτοποριακά είπε, έγραψε, δίδαξε και έκανε ο παππούς, για να καρφώσω σημαιάκι κατάκτησης της κορυφής ή έστω μιας από τις κορυφές του θεολογικού του λόγου, αν και ζώντας και υπηρετώντας μέρος του ποιμνίου του από άλλη θέση, προσπάθησα με σεβασμό, όχι χωρίς κόπο και όχι πάντα χωρίς «αμαρτία», να απολαύσω μαζί του τον ορίζοντα που ήθελε να μας δείξει και εμείς δεν θέλαμε να δούμε.

Έζησα δίπλα του την πρώτη περίοδο των “άδειων στομάχων” του εμπερίστατου ποιμνίου του, όταν χτίζοντας σχολές μαθητείας, ξενώνες και οικοτροφεία, δημιουργούσε εστίες μόρφωσης και ευκαιρίες επαγγελματικής αποκατάστασης στις εταιρείες που με την οραματική του σκέψη δημιουργούσε αλλά και την δεύτερη περίοδο, μετά την επιστροφή του από την Γερμανία, όταν, μετά την «πλήρωση» του στομάχου, το ποίμνιο επιθυμούσε με κάθε τρόπο και την «πάχυνση του πορτοφολιού του».

Τότε, χωρίς να πάψει να έχει έντονο ενδιαφέρον για την οικονομική προκοπή και ευημερία του ποιμνίου, συνέχισε να προωθεί ιδέες για συνεργασίες στους επιχειρηματίες του Καστελιού όπως για κοινό Προμηθευτικό συνεταιρισμό,  την ΑΝΕΝ, την ΑΝΕΤΕΚ κλπ, στράφηκε πιο έντονα και συστηματικά προς την τόνωση της αυτοσυνειδησίας του Χριστιανού.       

Η «Επανάσταση των Συνειδήσεων» δεν είναι μόνο η δική του ΑΣΚΗΤΙΚΗ, κείμενο προτροπή για ενδοσκόπηση και προσωπική κριτική των πράξεων και των διαπροσωπικών μας σχέσεων, αλλά συνοδεύεται και από μια συνεχή ακολουθία πράξεων, ένα πλήθος, πρωτοβουλιών προς το ποίμνιο ώστε αυτό να βελτιώσει συλλογικά την θέση του αξιοποιώντας την δύναμη της ατομικής προσπάθειας, της συλλογικής δράσης, την λαϊκή σοφία και το μεγαλείο του παρελθόντος της φυλής. Μεταγράφει το αρχαιοελληνικό «γνώθι σ΄αυτόν» στο χριστιανικό «αγαπάτε αλλήλους». Από την ατομική υποχρέωση γνωριμίας με το βαθύτερο εγώ μας, στην βελτίωση της κοινωνίας με την επανάσταση των συνειδήσεων.  

Θέση του, διακηρυγμένη με πάθος στον επανεθρονιστήριο λόγο του στο Καστέλι το 1981, αμέσως μετά την επιστροφή του, ήταν ότι «Όταν ο λαός δεν πηγαίνει στην εκκλησία, η Εκκλησία πηγαίνει στο Λαό».

Αυτή η συνάντηση του Ειρηναίου με το λαό του στους δρόμους, που τον ανέδειξε στην πρώτη ποιμαντορία του όχι μόνο σαν πνευματικό οδηγό αλλά και σαν λαϊκό ηγέτη που έδωσε το χειροπιαστό υλικό έργο που ανταποκρινόταν στις ανάγκες του ποιμνίου, θεμελίωσε ευρύτερα την φήμη του ως πρωτοπόρου ιεράρχη, η δράση του οποίου φευ έγινε κάφρος στα μάτια των αδρανών, που τον έβλεπαν σχεδόν σαν εχθρό.

Ειρηναίος Γαλανάκης

Η δράση του για την χειραφέτηση της γυναίκας, για την προστασία της νεότητας, για την απόκτηση επαγγελματικών δεξιοτήτων από τους νέους των χωριών της μητρόπολις του, η Ορθόδοξη Ακαδημία, η ΑΝΕΚ, αρκούσαν για να τον κάνουν να ξεχωρίσει από τους βολεμένους του ράσου. Αυτός όμως, ανατόμος των κοινωνικών φαινομένων και των διεθνών εξελίξεων, προχωρούσε οραματικά παραπέρα, ανήσυχος, προσπαθώντας να διεγείρει το λαϊκό στοιχείο μέχρι την επανάσταση  των συνειδήσεων.

Με αυτή την λογική οργάνωνε τακτικές συνάξεις ομιλίες και δρώμενα στο Καστέλι στη Κάντανο, στη Σπηλιά, στο Κολυμπάρι, στις Βουκολιές και αλλού για θέματα άλλοτε απλοϊκά και άλλοτε διεθνούς προβληματισμού, για τις σχέσεις κοινωνίας και εκκλησίας για την επανανθρώπιση του ανθρώπου όπως έλεγε, μέχρι να διατυπώσει αργότερα τα κείμενα για την «Επανάσταση των Συνειδήσεων».

Ειρηναίος ΓαλανάκηςΤο αντιπολεμικό κήρυγμα του τον οδηγεί σε διοργανώσεις και χάπενιγκς  με πολιτιστικό εγκέφαλο τον Κακαβελάκη Δημήτρη που μαζί φέρνουν στην Κίσσαμο και κινητοποιούν σε πνευματικές συνάξεις προβληματισμού πλήθος διανοουμένων της χώρας με έγκυρο και εντυπωσιακό λόγο όπως

Ο Σαμαράκης Αντώνης Συγγραφέας, ο Αγγουρίδης Σάββας, Θεολόγος, ο Μουστάκης Γιώργος, Θεολόγος, ο Παπαδάκης Γιώργος, Θεολόγος, ο Διονύσης Λιάρος, Ψυχίατρος, (αθεος), ο Παπασπηλιώπουλος Σπήλιος, Διευθυντής Μελετών ΑΤΕ, ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών Σταθόπουλος Μιχάλης, ο Μπιτσάκης Ευτύχης, Καθηγητής Πανεπιστημίου, ο Νικολινάκος Μάριος, Πανεπιστημιακός, ο Νάσιουτζικ Θανάσης συγγραφέας, ο Φιλιππίδης Ηλίας, Κοινωνιολόγος, ο Παπαδερός Αλέκος και πολλοί άλλοι.

Με την συμμετοχή αυτών αλλά και πλείστων άλλων όπως και εκείνων που εγώ ονόμαζα συγκλαδιστές (οι οποίοι ήθελαν μια φωτογραφία δίπλα του προς επίδειξη) οργανώνει ομιλίες προβληματισμού και παράλληλα λαϊκές εκδηλώσεις και δράσεις συμβολισμού όπως:

·        Τα λαϊκά δείπνα αγάπης

στην αγορά της κωμόπολης του Καστελιού και αλλού, όπου οι απλοί άνθρωποι της επαρχιακής πόλης συνομιλούσαν ομονοούντες και συνέτρωγαν σε μια συνάντηση Σωκρατικού χαρακτήρα με τους παραπάνω πνευματικούς φίλους του Ιεράρχη που και αυτοί ανακάλυπταν την υποχρέωσή τους να σμίξουν και να μιλήσουν «ίσοις όροις» άμεσα και στη βάση με τον απλό κόσμο, στο δρόμο.   

·        Το κάψιμο ομοιωμάτων όπλων

εκδήλωση ενάντια στους εξοπλισμούς στο προαύλιο του Μιχαήλ Αρχαγγέλου μια μεσαιωνική εκκλησία του 1600 που βρίσκεται στο κέντρο του Καστελιού, ενώ παράλληλα τον ίδιο καιρό διοργανώνει Αθλητικούς αγώνες, ομιλίες και δρώμενα για την μετονομασία του ακρωτηρίου Σπάθας σε ακρωτήρι Ειρήνης

 

·        (ΚΕ.ΜΕ.Π.Ε)

Με μια εντυπωσιακή συγκέντρωση προσωπικοτήτων στην αίθουσα τελετών του Πανεπιστημίου Αθηνών, εγκρίνεται το καταστατικό του Κέντρου Μελετών Προβλημάτων Ειρήνης και εκφωνείται το πρώτο σχεδίασμα της «επανάστασης των συνειδήσεων».  

————-

Με τον Ιεράρχη γνωριζόμασταν από τις αρχές της δεκαετίας του 60 όταν με προτροπή του ιδρύσαμε το σύλλογο σπουδαστών Κισσάμου και Σελίνου με έδρα το οικοτροφείο στην Κυψέλη όπου με οικονομική στήριξη της ΙΜΚΣ φιλοξενούνταν άποροι σπουδαστές.

Η ομιλία που έκανα στις εκλογές του συλλόγου (να μη δω κάλπη εγώ!) του έκανε εντύπωση και με κάλεσε να μιλήσουμε ιδιαιτέρως, συνήθεια που κράτησε κι όταν εκλέχτηκα Δήμαρχος. Μετά την επιστροφή του από την Γερμανία προσπαθεί να φέρει στην ΙΜΚΣ προσωπικότητες με τις οποίες είχε αναπτύξει δεσμούς στο εξωτερικό, οργανώνοντας :

·        Διεθνείς συναντήσεις στην Κισσαμο

με τις οποίες αξιοποιεί έξυπνα και αποτελεσματικά σχέσεις με θεσμούς, άτομα και οργανώσεις του εξωτερικού που ενισχύουν με χρήματα και διεθνείς παρουσίες το αναμορφωτικό του έργο.

Σε μια ετήσια σύναξη του Τάγματος του Αγίου Κωνσταντίνου στο Καστέλι και σε ένα συνέδριο Γάλλων Δημοσιογράφων έμεινα κατάπληκτος από τον θαυμασμό και τον σεβασμό που έτρεφαν οι ξένοι για τον Ιεράρχη μας και την θεολογική του σκέψη. Εκεί κάποιες φορές με παροτρύνει να μιλήσω για την ιστορία του τόπου μας με τον ιδιαίτερο τρόπο που ήξερε (και του άρεσε) ότι αναμιγνύω την ιστορία με τον μύθο και λίγο σωβινισμό, που ορισμένες φορές δεν έλειπε και από δικά του κείμενα, όπως στο βιβλίο του «Ο Χριστός σημάδεψε τη Κρήτη».

·       Προσωπικότητες των γραμμάτων, των τεχνών και της πολιτικής στην Κίσσαμο

Με σκοπό την κάθοδο έστω και περιοδικά  ανθρώπων των γραμμάτων, των τεχνών και της πολιτικής στο Καστέλι, καθιερώνει Πανελλήνια Έκθεση Τέχνης και βιβλίου,  θεσμοθετεί βραβείο με το όνομα «Λευκό Περιστέρι» και το απονέμει για πρώτη φορά στην ΜΕΛΙΝΑ ΜΕΡΚΟΥΡΗ στην οποία εκδήλωση μου έκανε την τιμή να την προσφωνήσω.

Θυμάμαι ακόμη μια άλλη φορά που με πήρε τηλέφωνο και μου ζήτησε να πάω να κάνουμε λίγη παρέα. Μπαίνοντας από την πίσω πόρτα στην κουζίνα του Δεσποτικού, έμεινα σύξυλος αντικρίζοντας τον Οδυσσέα Ελύτη που είχε έρθει μαζί με τον Γιώργη Σγουράκη για την προετοιμασία μιας εκπομπής για την σειρά «Μονόγραμμα» για τον Δεσπότη. Το τραπέζι ήταν λιτό. Ένα θρουλισμένο κριθαρένιο παξιμάδι, ένα ζυλοκούπι, αλατσολιές, ωμό σταμναγκάθι και τρία ποτηράκια με κρασί. Είπαμε και τι δεν είπαμε. Το άτιμο το Κισσαμίτικο κρασί ακόμη και σε μικρές δόσεις, σε ταξιδεύει από «του γλαυκού το γειτόνεμα» του Ελύτη στην «επανάσταση των συνειδήσεων» του Ειρηναίου και στην επανάσταση του τσούρμου του Αγαμέμνονα που κατά την δική μου διήγηση, στασίασε στο Μαύρο Μόλο στη Κίσσαμο ενώ ο Άναξ… έτρωγε παϊδάκια στην Πολυρρήνια. Τι βραδιά και εκείνη!

Εκπληκτικές εμπειρίες δίπλα σε ένα άνθρωπο που η συντροφιά του σε έκανε σοφότερο, καλύτερο, γενναιότερο απέναντι στη ζωή.

                                                                                    Αντώνης Ελ. Σχετάκης


ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΡΑΔΑΜΑΝΘΥΣ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: