Πολιτισμός

ΕΥΑ ΣΙΚΕΛΙΑΝΟΥ

ΟΙ ΟΡΓΑΝΩΤΑΙ ΤΟΥ ΔΕΛΦΙΚΟΥ ΘΑΥΜΑΤΟΣ

(ΣΥΝΤΟΜΗ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΣΚΙΑΓΡΑΦΙΑ)

Γράφει ο ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΪΑΝΟΣ*

Τώρα τελευταία που γίνεται τόσος λόγος για τις γιορτές των Δελφών, και για το θεσπέσιο και ιλιγγιώδες τής επιτυχίας των θαύμα, λίγες γραμμές δεν θα ήταν άσκο­πες αν χαράσσονταν και για τους οργανωτές. Για την κριτική της παραστάσεως και της εν γένει κινήσεως των εορ­τών έχει βέβαια τον λόγο ο κριτικός συνεργάτης του θεάτρου, που θα εκστράτευε από την Αθήνα για την αισθητική αυτήν απόλαυση και που φιλικώς θα σημείωσε σε μια καλλιτεχνική ανταπόκρισή του, τις κρίσεις του γύρω από τις γιορτές αυτές, έστω και καθυστερημένα. Εγώ επιχειρώ μια μικρή σκιαγραφία των ΜΕΓΑ­ΛΩΝ ΣΙΚΕΛΙΑΝΩΝ. Σήμερα με λίγες γραμμές σας παρουσιάζω την μεγάλη γυναίκα του θείου ποιητού την ΕΥΑ. Για τον ποιητή θα μιλήσω, αργότερα.

Η κυρία Εύα Courtlandt Palmer – Σικελιανού γεννή­θηκε στη Νέα Υόρκη στις 9-1-1874 από εξαιρετική Αμε­ρικάνικη οικογένεια, η οποία παρουσίαζε μια ένωση από δυο διάφορα κράτη: ο πατέρας Ολλανδός και η μητέρα Ιρλανδή.

Ο πατέρας της ήταν ένας ξεχωριστός και πολύ μορφωμένος άνθρωπος. Ήταν μαθητής του μεγάλου Γάλλου φιλοσόφου Α. Κοντ, ο όποιος ως γνωστόν είχε δική του θρησκεία, δηλαδή θρησκευτικό σύστημα (στη θεία του μορφή). Τον ενδιέφεραν τα κοινωνικά προ παντός προβλήματα, και για την λεπτομερή των εξέταση, ίδρυσε για πρώτη φορά στον κόσμο, στην Αμερική «Λέσχη συζητήσεων» στην οποία συγκεντρώνονταν συγγραφείς και επιστήμονες ανήκοντες σε αντιμαχόμενες μερίδες και συζητούσαν για ορισμένα προβλήματα, κοινωνικά, θρησκευτικά, καλλιτεχνικά. Ήταν τόσο «μερακλής» στις συζητήσεις αυτές ώστε, για την πιο πλήρη επιτυχία των, πολλές φορές είχε φέρει μ’ έξοδά του ειδικούς από άλλα μέρη…

Μετά την επιτυχία της λέσχης έφυγε για το Λονδίνο, να ιδρύσει και εκεί τέτοιο εντευκτήριο, όπως ίδρυσε κατόπιν και σε πολλές μεγάλες πόλεις. Πήρε μαζί του και τη μικρή Εύα, η οποία θυμάται καλά την πρώτη συγκέντρωση που έγινε προς τιμήν του πατέρα της… Μαζεύτηκαν πολλοί μέσα στους οποίους ήταν και οι ποιητές Μπράουνιγκ, Wilde κλπ. Θυμάται μάλιστα καλά πως ο Wilde, ο περίφημος αυτός μέγας Άγγλος αισθητικός έφερε στην αρχή αντιρρήσεις στην ίδρυση, αρχίζοντας έτσι περίπου: «Δεν ξέρω ποια αξία έχουν οι γνώμες και οι ιδέες του κ. Palmer».

Ο πατέρας της, ήταν ένας άνθρωπος, τόσο μορφωμένος και με τέτοια θετικότητα, ώστε επέβαλλε πάντοτε τις ιδέες του. Αν και η εποχή ήταν τότε πολύ κλειστή, ακριβώς όπως και η κοινωνία, ο κ. Palmer ήταν απόλυτος του Γκαίτε θαυμαστής, και τριγύριζε ο νους του σε προβλήματα της εποχής του καθόλου κλασσικά, τα όποια είχαν από μικρή ηλικία γοητεύσει την μικρή Εύα.

Η Εύα που τον αγαπούσε τόσο, πολύ γρήγορα τον έχασε και σε πολύ μικρή ηλικία: ήταν τότε 12 χρονών. Πέθανε στα 1886.

Η Εύα Palmer, λοιπόν, σπούδασε παντού: στη Γερμανία, Γαλλία, Αγγλία, Αμερική. Κατέληξε στο Πανε­πιστήμιο του Bryn Mawr όπου σπούδασε Φυσική, και ειδικά Βιολογία. Από μικρή την γοήτευαν οι κλασσικοί συγγράφεις που εκτιμιούνται πολύ στα σχολεία τού εξωτε­ρικού, και η μυθολογία η αρχαία την έκαμε ν’ αγαπήσει πολύ τον αρχαίο Ελληνικό κόσμο μέσα στον όποιον άρχισε ήδη νοερά να ζει. Τον περισσότερο καιρό, μετά τις σπουδές και την αποφοίτηση απ’ το Πανεπιστήμιο πέρασε στη Γαλλία, Γερμανία και Ιταλία.

Σ’ ένα ταξίδι της που έκαμε εις το Παρίσι γνώρισε την Πηνελόπη, αδελφή του Σικελιανού. Σ’ άλλο ταξίδι της υστέρα από λίγο που έκαμε στην Αθήνα γνωρίζει τον Άγγελο Σικελιανό, και στη Λευκάδα, πού πήγε με την αδελφή του Σικελιανού, γνωρίζει τους γονείς των. Ο Σικελιανός της έκαμε εντύπωση εξαιρετική. Την σκλάβωσαν τα μάτια του και το θεσπέσιό του ύφος, και ύστερα από λίγο καιρό, στα 1907, στην πατρίδα της στην ’Αμερική τον παντρεύτηκε. Γίνηκε έτσι πραγματική Ελληνίδα ικανοποιώντας κι εκπληρώνοντας έναν παλιό πόθο της.

Η κυρία Εύα Σικελιανού, είναι μια απ’ τις παγκόσμιες σπουδαίες γυναίκες. Πρέπει να υπερηφανευόμαστε που ανήκει στην Ελλάδα. Της ήταν μεγάλη ευχαρίστηση και διασκέδαση να διαβάζει μικρή τον Σαίξπηρ που είχε μάθει τότε μόνη της απ’ έξω, τον Μπράουνιγκ, Κιτς, Μπάυρον, Σέλλεϋ, κ.λπ. Οι Άγγλοι την τραβούσαν περισσότερο. Έχει γνωρίσει και προσωπικώς τους περισσοτέρους από αυτούς, με τον Ινδό δε απόστολο τον Γκάντι, έχει αλληλογραφία. Έχει βγάλει σ’ ένα βιβλίο τρεις διαλέξεις που έκαμε για τη λαϊκή τέχνη και χειροτεχνία, ομιλεί δε και γράφει τα Ελληνικά καλύτερα από Ελληνίδα. Παρακολουθεί με μεγάλο ενδιαφέρον την Ελληνική λογοτεχνία, ποιητές και συγγραφείς, όμως σε παράκληση μου να μου ξεχωρίσει τις προτιμήσεις της, μου δήλωσε ότι δεν μπορεί να αναφέρει τον μεν, γιατί πιθανόν να μην έχει τελείως μελετήσει τον δε και να αδικήσει κάποιον από τους δύο.

Η μητέρα της πέθανε στα 1923.

Με τέτοιες ιδέες και τέτοια μόρφωση και ιδανικά είναι ποτισμένη η μεγάλη Ελληνίδα Εύα Σικελιανού, που μαζί με τον άντρα της τον εξαιρετικό Έλληνα ποιητή Άγγελο Σικελιανό –  ταιριασμένο ζευγάρι με υπε­ράνθρωπες δυνάμεις – οργάνωσαν το ΔΕΛΦΙΚΟ Ο­ΝΕΙΡΟ, σε ΘΑΥΜΑ.

«Αλεξανδρινή Τέχνη», Οκτώβριος 1927, Τεύχος 11

Δελφοί

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s