Ανεμώνες Αλκυόνη

Από τα συρτάρια της σιωπής, στο φως

Ρεπορτάζ

Η παρουσίαση της ποιητικής-εικαστικής σύνθεσης «Ανεμώνες Αλκυόνες» στον πολυχώρο πολιτισμού ΑΙΤΙΟΝ

Η ομιλία της Φαίδρας Ζαμπαθά-Παγουλάτου

Γράφει ο Χρήστος Τσαντής

Γέμισε από νωρίς, το Σάββατο 21 Απριλίου 2018, το «ΑΙΤΙΟΝ», αυτός ο όμορφος και φιλόξενος για το βιβλίο χώρος, στην παρουσίαση του έργου «Ανεμώνες Αλκυόνη», της Κατερίνας Παπαδάκη και της Σμαράγδης Τζιτζικαλάκη. Εκεί, κάτω από τη σκιά της Ακρόπολης, το μουσικό ντουέτο «Είμαστε 2», με την Ελισάβετ Βερούλη και τον Γιώργο Λουτσέτη, παρουσίασαν μία σειρά από σπουδαία τραγούδια, ανάμεσά τους και μελοποιήσεις στίχων και ποιημάτων της Κατερίνας Παπαδάκη. Την εκδήλωση άνοιξε ο Χρήστος Τσαντής, συγγραφέας-σύμβουλος ψυχικής υγείας και υπεύθυνος των Εκδόσεων Ραδάμανθυς. Ανάμεσα στα τραγούδια, η Ελισάβετ Βερούλη και η Κατερίνα Παπαδάκη απέδωσαν εξαιρετικά ορισμένα από τα ποιήματα της συλλογής.

 

Η Φαίδρα Ζαμπαθά-Παγουλάτου μίλησε στην εκδήλωση (VIDEO)

Αναμφίβολα όμως η πιο σημαντική στιγμή για όλους όσους βρεθήκαμε εκεί, ήταν όταν πήρε το λόγο η Φαίδρα Ζαμπαθά-Παγουλάτου. Η Φαίδρα γεννήθηκε στην Αθήνα και είναι κόρη του λογοτέχνη Κούλη Ζαμπαθά. Τ’ όνομά της το χρωστάει στους Μενέλαο Λουντέμη και Γιάννη Σκαρίμπα. Σπούδασε Γαλλική και Ιταλική Φιλολογία. Από την μεταπολίτευση το 1975 ως και το 1982 εκλέγεται Γενική Γραμματέας της Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών. Διετέλεσε μέλος του Δ. Σ. της Στέγης Καλών Τεχνών και Γραμμάτων. Έχει δώσει πολλές διαλέξεις σε όλη την Ελλάδα, σε σχολεία, στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και στο Ανοιχτό Πανεπιστήμιο. Έχει εκδώσει δεκάδες βιβλία, ποιητικά, δοκίμια, μεταφράσεις. Έχει επίσης συνεργαστεί με περιοδικά κι εφημερίδες. Τα ποιήματά της έχουν μεταφραστεί σε αρκετές γλώσσες. Παραθέτουμε την ομιλία της:

Χαίρομαι ιδιαίτερα που βρίσκομαι σε αυτό το χώρο. Είναι η δεύτερη φορά που βρίσκομαι εδώ, χάρις στον Χρήστο και στην όμορφη εκδοτική δουλειά που κάνει. Η πρώτη φορά ήταν για τον Μενέλαο Λουντέμη που τυχαίνει να είναι και νονός μου. Σήμερα όμως είναι κάτι άλλο, συγκινητικό, τρυφερό και για μια νέα κοπέλα, τα πρώτα της βήματα.

Η ποίηση είναι ένας χώρος ιερός που όταν τον διαβαίνουμε καταλαβαίνουμε που βρισκόμαστε, μέσα από το διάβασμα, μέσα από τον ίδιον τον ποιητή και τελικά μέσα από το δημιούργημά του. Η Κατερίνα βρίσκεται στην αρχή. Της είχα πει τη στιγμή που έλαβα το βιβλίο της και το διάβασα πως πρέπει να ξέρει ότι έχει πολύ δρόμο μπροστά της και ότι ο δρόμος δεν είναι πάντα καλυμμένος με ομορφιές, λουλούδια και μελωδίες. Αυτά τα φτιάχνουμε εμείς οι ποιητές από μέσα μας. Όταν φτάνουμε να πνιγόμαστε, τότε βγάζουμε όλο μας το ψυχισμό, όλο μας το συναίσθημα. Έτσι και η Κατερίνα το ξεκίνησε.

Εκδόσεις Ραδάμανθυς Φαίδρα Ζαμπαθά-Παγουλάτου και Κατερίνα ΠαπαδάκηΚατερίνα, να ξέρεις πως ό,τι ακούσεις απόψε, είναι με αγάπη και από μια γυναίκα που αγωνίστηκε πολύ στην ποίηση για πάρα πολλά χρόνια. Είχα την τύχη βέβαια να γεννηθώ από πατέρα λογοτέχνη, μέσα σε λογοτέχνες. Παίξανε ρόλο, μου χαράξανε το δρόμο μου. Με βοήθησε η τρυφερή συμπεριφορά τους απέναντι σ’ ένα παιδί, και όλα αυτά δημιουργήσανε μια ατμόσφαιρα που μοιραία κι εγώ πήρα αυτό το δρόμο. Το πρώτο μου ποίημα θυμάμαι το έγραψα στα δέκα μου, για ποιόν; Για τον «Μαραμπού», τον «Κόλια», τον Καββαδία, που όταν ήταν ξέμπαρκος ερχόταν στο σπίτι – φίλος του πατέρα – κι εγώ τον έλεγα «παραμυθά» γιατί μίλαγε για τα ταξίδια του. Είπα τότε του πατέρα μου, «εγώ θέλω να γράψω ένα ποίημα για τον Κόλια», «να το γράψεις, παιδί μου». Αυτό το ποίημα δημοσιεύθηκε μέσα στον πόλεμο στο τελευταίο τεύχος της φιλολογικής πρωτοχρονιάς και πήρε τότε και το βραβείο που είχε κάνει η επιτροπή του ΕΑΜ για ένα ποίημα για τα παιδιά των εξορίστων. Έτσι είχα βάλει το πόδι μου σε θάλασσες άγνωστες, δεν ήξερα που θα με πάνε. Κι έφτασα στο σημείο να βγάλω περίπου τριάντα βιβλία, πεζά, ποιητικά, δοκίμια, μεταφράσεις, αλλά απόψε μου έλαχε να συναντήσω την Κατερίνα.

 Κατερίνα Παπαδάκη: Η ποιήτρια των χαμηλών τόνων

 Ας διαβάσουμε λοιπόν κάποιους στίχους της για να μπούμε στο κλίμα:

«Η αιθάλη σκάλωσε στα βλέφαρα της νιότης.

Συντρίμμια προσπαθειών,

Οι στεναγμοί ηφαίστεια

-μυστικές εύθραυστες σιωπές-

τυλίγεται ο πόθος και χάνεται

μες στο γλυκάνισο και την υπομονή.

Κι ας πάλλεται πίσω απ’ τις ανθισμένες αμυγδαλιές».

 Ανεμώνες ΕξώφυλλοΕδώ βλέπουμε μια Κατερίνα τρυφερή, η οποία πετάγεται ξαφνικά με αυτούς τους στίχους που έχουνε και πόνο και αισιοδοξία. Είναι γεγονός ότι το κομψό αυτό βιβλίο που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ραδάμανθυς, με «λέξεις» όπως μας πληροφορεί η συγγραφέας του, Κατερίνα Παπαδάκη στο εξώφυλλο, δεν πρόκειται για ποιητική συλλογή ή για μοναχικά ποιήματα, αλλά για καθαρόαιμη ποιητική σύνθεση που όπως φαίνεται προέκυψε από κάποιο συναισθηματικό γεγονός στο οποίο χρωστάει τη γέννησή του. Ωστόσο, οι λέξεις «ποιήματα», «ποίηση» ή ακόμα «στίχοι», λείπουν παντελώς από το βιβλίο. Αναρωτιόμαστε λοιπόν: Γιατί αφού ο αναγνώστης έρχεται σε άμεση επαφή με μια ευαίσθητη και γεμάτη λυρισμό γραφή, έναν προσεκτικά δομημένο λόγο με μια γλαφυρότητα, δεν μπορεί να μην χαρακτηριστεί ποιητική γραφή. Ο αναγνώστης έχει την αίσθηση ότι βρίσκεται μέσα σε ένα λυρικό στοιχείο. Τότε, γιατί η Κατερίνα στο εξώφυλλο μιλάει για «λέξεις»; Κάτι πρέπει να τη φόβισε. Ή η σεμνότητά της μια που πρόκειται για το πρώτο της πόνημα να την οδήγησε σε ένα άλλο μονοπάτι. Φοβήθηκε την ποίηση; Ντράπηκε; Είναι ένα κορίτσι που έρχεται με το ποιητικό στοιχείο πρώτη φορά και ξαφνιάζεται η ίδια; Είναι αλήθεια ότι διακρίνουμε μια σκιά μέσα στην οποία κινείται η ποιήτρια των χαμηλών τόνων, χωρίς όμως να μας στερεί την αλήθεια της, τον πονεμένο ψυχισμό της, την αληθινή ποίηση μέσα στη ζωή, ακόμα και στην πικρή ατμόσφαιρα.

Κατερίνα, σε περιμένουν αγωνίες και μαζί αγώνες, αν διάλεξες τη γλώσσα της ποίησης για να εκφράσεις αυτά που σε πνίγουν και αποφάσισες να τα μοιραστείς με τους αναγνώστες σου. Έχεις δρόμο δύσκολο αλλά έχεις ικανότητες, αγαπημένη μου, και μεράκι, και κάτι άλλο ακόμα, ο έρωτας είναι δημιουργικός, μην τον προσπερνάς.

Κάπου διαβάζουμε ένα στίχο σου: «Μα δεν κατάφερα να χαράξω το μονοπάτι της ευτυχίας». Κατερίνα, η ευτυχία έχει μέσα της πολλά στοιχεία, ένα από αυτά είναι και η έκδοση αυτού του βιβλίου. Εύχομαι να γίνουν πολλές εκδόσεις, εύχομαι να γράψεις πολλά και όμορφα ποιήματα, που να ξέρεις κάποτε θα νιώσεις και το λυτρωμό σου. Είναι ένα άλλο στοιχείο που, εμείς που γράφουμε, το έχουμε ανάγκη. Και δεν πρέπει να καθυστερούμε. Δεν πρέπει να αφήνουμε τη δουλειά στα συρτάρια. Σας διαβεβαιώ το έχω ζήσει. Γιατί τα συρτάρια κάνουν κακό. Η σιωπή μέσα στα συρτάρια δημιουργεί μία αρνητική αίσθηση, γιατί τα βλέπεις και προσπαθείς πάντα διαβάζοντάς τα να τα διορθώσεις, γιατί εσύ προχωρείς μέσα στη ζωή κι αυτά μένουν μέσα στη μοναξιά και δεν μπορούμε να ξαναμπούμε στον ίδιο συναισθηματικό κόσμο, όπως τότε που τα γράψαμε, και αυτό είναι κακό. Κάποτε γνώρισα ποιητές που χάσανε το μυαλό τους κατά κάποιο τρόπο ή τα πετάξανε στα σκουπίδια γιατί αυτοί είχανε προχωρήσει στη ζωή και η ποίησή τους είχε μείνει πίσω και δεν μπορούσανε να συμφιλιωθούνε. Γι’ αυτό, Κατερίνα, ό,τι γράφεις να το έχεις κοντά σου και όταν θα έρχεται ο καιρός να τελειώσεις μια συλλογή, θα τη βγάζεις. Ο φίλος μας ο Χρήστος είναι εδώ, σε αυτά μας βοηθάει.

Θα περιμένω το δεύτερο βιβλίο σου γρήγορα, όλοι νομίζω θα το περιμένουμε. Εκεί θα τα πούμε εκτενέστερα. Έχεις πολλές ποιητικές δυνάμεις, έχεις άρτια γραφή, πίστεψε σε αυτήν. Εγώ απ’ την καρδιά μου σου εύχομαι καλή συνέχεια. Και να ξέρεις ότι η ποίηση γίνεται πολύ φιλική μαζί μας όταν την προσέχουμε, τη σεβόμαστε και προσπαθούμε να της αφαιρούμε τα περιττά. Να έχεις υπόψη σου ότι η αφαίρεση θα σου δώσει τους καρπούς που φέρνει μαζί της… Θα τελειώσω με κάποιους στίχους της Κατερίνας:

«Ψάχνω το πέρασμα της ζωής

το πέρασμα του χρόνου.

Μες στους ανέμους

στη θαλπωρή των κυμάτων.

Κάτω από τη νύφη του χειμώνα

του θέρους την καυτή άμμο

και τις ανεμώνες των βράχων».

Τέλος, κι επειδή δεν είχαμε ακόμα την ευκαιρία να γνωριστούμε με την Σμαράγδη Τζιτζικαλάκη, θέλω να στείλω θερμό χαιρετισμό στη ζωγράφο που φιλοτέχνησε αυτές τις εξαιρετικές εικόνες. Οι πίνακες της Σμαράγδης συνομιλούν πραγματικά με το έργο της Κατερίνας δημιουργώντας μια υπέροχη ατμόσφαιρα μέσα σε αυτό το μικρό, κομψό βιβλίο.

 Μέσα σε αγκαλιές και χειροκροτήματα ολοκλήρωσε την ομιλία της η Φαίδρα Ζαμπαθά-Παγουλάτου, αλλά και με την υπόσχεση να συναντηθούμε σύντομα ξανά. Η μουσική συνέχισε στο δρόμο της ποίησης με τραγούδια και αφηγήσεις, και σύμφωνα με την επιθυμία όλων των φίλων του βιβλίου που πήραν μέρος στις εκδηλώσεις που έγιναν στα Χανιά, στην Πάτρα και στην Αθήνα, είναι δέσμευση όλων μας να ανταμώσουμε και πάλι.

Χρήστος Τσαντής


  Για παραγγελίες του βιβλίου συμπληρώστε τη φόρμα επικοινωνίας ή καλέστε στο 6983 091 058

Τιμή βιβλίου: 9,90 + έξοδα αποστολής

Αγορά με εξόφληση μέσω τράπεζας: κόστος αποστολής 3,00 ευρώ.

Αγορά με αντικαταβολή: κόστος αποστολής 3,00 + κόστος αντικαταβολής 2,00

ΔΩΡΕΑΝ ΑΠΟΣΤΟΛΗ με αγορές άνω των 30 ευρώ.

 

[Λογαριασμοί κατάθεσης]

–Εθνική: 836/370245-69 και IBAN

GR0601108360000083637024569

–Πειραιώς: 6569-102972-851 και IBAN

GR24 0171 5690 0065 6910 2972 851

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s