Βιβλία

Τα δυο πουγκιά, μυθιστόρημα Γιώργος Ηλιάδης

Η Ελπίδα Γρηγοράκη, για το μυθιστόρημα του Γιώργου Ηλιάδη: «Τα δυο πουγκιά», Εκδόσεις Ραδάμανθυς

Χιούμορ – θεατρικότητα – ευαισθησία

«…Οι διάλογοι είναι ζωντανοί, άμεσοι, προωθούν την εξέλιξη της υπόθεσης και προσδίδουν στο κείμενο παραστατικότητα και θεατρικότητα. Στη θεατρικότητα συμβάλλουν και τα πολλά πρόσωπα. Οι εναλλαγές και οι περιπλανήσεις τους ανανεώνουν το ενδιαφέρον στον αναγνώστη και παραπέμπουν σε πράξεις και σκηνές. Οι μετακινήσεις του αφηγητή και των ηρώων στο χώρο και στον χρόνο, καθώς και η ποικιλία των σκηνικών και του φόντου υποδεικνύουν και επιρροές από τον κινηματογράφο και τις τεχνικές του, όπως road movies και flash-back»…

Η φιλόλογος Ελπίδα Γρηγοράκη μίλησε για το μυθιστόρημα του Γιώργου Ηλιάδη «Τα δυο πουγκιά», στην εκδήλωση για την παρουσίαση του βιβλίου που έγινε στον Άγιο Νικόλαο, στον πολυχώρο «Περίπου». Αποσπάσματα από την ομιλία της παρουσιάζουμε σήμερα:

» […] Το χιούμορ και τη θεατρικότητα συμπληρώνει η ευαισθησία. Από τις πρώτες κιόλας σελίδες ο κ. Ηλιάδης θέτει ένα διαχρονικό και πανανθρώπινο φαινόμενο, τις μετακινήσεις των πληθυσμών. Η μετανάστευση για οικονομικούς λόγους και βιοποριστικούς λόγους και η προσφυγιά προβάλλονται μέσα από τους κεντρικούς ήρωες. Με λεπτότητα, διακριτικότητα και κοινωνική ευαισθησία ο κ. Ηλιάδης προσεγγίζει τον αποκλεισμό, την περιθωριοποίηση και το στίγμα λόγω πολιτικών πεποιθήσεων…  

Ένα ταξίδι στο χρόνο

…Το μυθιστόρημα καλύπτει χρονικά την περίοδο από το 1910 έως το 1974. Στις πρώτες σελίδες ο αναγνώστης γνωρίζει δύο από τους πρωταγωνιστές, καθώς το πλοίο που τους μεταφέρει αναχωρεί από το λιμάνι της Σμύρνης, λίγο μετά από την κατάρρευση του μετώπου στην Μικρά Ασία. Ο ένας, πρόσφυγας, χάνει το πουγκί του στο λιμάνι της Σμύρνης σώζοντας την έγκυο γυναίκα του από πνιγμό.

Ο δεύτερος, φαντάρος του Ελληνικού Στρατού που, όμως, δεν θα προλάβει να ρίξει ούτε μια ντουφεκιά. Μόλις έχει επιστρέψει στην Κρήτη από την πενταετή του παραμονή στην ξενιτειά. Η πολυμελής οικογένειά του είχε ανάγκη από χρήματα. Έτσι, βρέθηκε στα καπνοχώραφα της Αργεντινής κι ύστερα στους σιδηροδρόμους στις ΗΠΑ, ώσπου να γεμίσει το πουγκί του και να επιστρέψει στο Βενεράτο, στην Κρήτη. Το 1922 στρατολογήθηκε και βρέθηκε στο καράβι για την εκστρατεία στη Μικρά Ασία, μια εκστρατεία που ήδη όμως, είχε λάβει τέλος.

Η πρώτη ενότητα του μυθιστορήματος αποκαλύπτει τους κατόχους των πουγκιών. Η Γερμανική Κατοχή στο Ηράκλειο, ο πόλεμος και η παράνοιά του, η Μάχη της Κρήτης, παρουσιάζονται με χιουμοριστική διάθεση. Συγκλονιστική είναι η σκηνή στο Μάλεμε, στο ετήσιο μνημόσυνο, όπου ανταμώνουν οι ψυχές των πεσόντων κάθε εθνικότητας και συζητούν. Ακολουθεί η Αντίσταση, η απελευθέρωση, σκηνές που περιέχουν και σπάνια ιστορικά ντοκουμέντα, ενώ με σατιρική διάθεση παρουσιάζονται οι Συμφωνίες της Γιάλτας και το εξαιρετικό κεφάλαιο με τίτλο «Ελληνικές Ορχήστρες», όπου και παρουσιάζεται με μία αλληγορία ο (εμφύλιος) παραλογισμός, οι διαπροσωπικές σχέσεις να καθορίζονται από την πολιτική ή κομματική τοποθέτηση…

…Πατέρας και γιος προσπαθούν να συναντηθούν, όμως τα γεγονότα είναι πεισματικά…

Σάτιρα και αναστοχασμός

Ο αφηγητής χαρακτηρίζεται από έξυπνο χιούμορ. Οι κωμικές σκηνές και οι ευχάριστες αφηγηματικές παρεκβάσεις παρασύρουν τον αναγνώστη και τον εκπλήσσουν ευχάριστα. Δεν λείπει και η σάτιρα που οδηγεί στον αναστοχασμό των ιστορικών γεγονότων και των προσωπικοτήτων. Το χιούμορ και η σάτιρα βοηθούν τον αφηγητή να προβεί σε έναν απολογισμό της παγκόσμιας και της ελληνικής ιστορίας. Παράλληλα εξασφαλίζουν την αποστασιοποίηση και την ισορροπία στην περιγραφή και στο σχολιασμό των γεγονότων, των προσώπων. Το ιδεολογικό υπόβαθρο είναι στέρεο, αλλά η θέση του αφηγητή τηρεί τις αποστάσεις και τις ισορροπίες.

Ο αφηγητής λειτουργεί ως παρατηρητής και εκφέρει το λόγο σε τρίτο πρόσωπο. Σχολιάζει, φιλοσοφεί, σατιρίζει, κρίνει, επικρίνει, προκαλεί σκέψεις και αναζητήσεις, προβληματισμούς και παραλληλισμούς με τη σύγχρονη πραγματικότητα.

Οι αναδρομές στο παρελθόν και οι εγκιβωτισμένες αφηγήσεις επιτρέπουν στον αναγνώστη να χαρακτηρίσει τους ήρωες, να κατανοήσει τα κίνητρα και τις πράξεις τους, την ψυχολογία τους, τις μεταξύ τους σχέσεις. άλλοτε συμπληρώνουν πληροφορίες και λεπτομέρειες σημαντικές για τη πλοκή. Άλλοτε λειτουργούν ως ανάπαυλα από την κυρίως αφήγηση και αποτελούν αυτοτελείς σκηνές.

Θεατρικότητα

Οι διάλογοι είναι ζωντανοί, άμεσοι, προωθούν την εξέλιξη της υπόθεσης και προσδίδουν στο κείμενο παραστατικότητα και θεατρικότητα. Στη θεατρικότητα συμβάλλουν και τα πολλά πρόσωπα. Οι εναλλαγές και οι περιπλανήσεις τους ανανεώνουν το ενδιαφέρον στον αναγνώστη και παραπέμπουν σε πράξεις και σκηνές. Οι μετακινήσεις του αφηγητή και των ηρώων στο χώρο και στον χρόνο, καθώς και η ποικιλία των σκηνικών και του φόντου υποδεικνύουν και επιρροές από τον κινηματογράφο και τις τεχνικές του, όπως road movies και flash-back.

Ένα άλλο στοιχείο που ενισχύει τη θεατρικότητα είναι και οι γλαφυρές, λεπτομερείς και αναλυτικές περιγραφές. Περιλαμβάνουν το φως, τα χρώματα, τους ήχους, τις αντιθέσεις…

Ιδιαίτερη τρυφερότητα επιδεικνύει ο συγγραφέας απέναντι στα παιδιά. Ιδίως όταν ο αφηγητής επικεντρώνεται στον μικρό Γιώργο, ο λόγος γίνεται συναισθηματικός και ο πατέρας προστατευτικός. Η σκηνή και ο διάλογος πατέρα και γιου στο ύψωμα του χωριού, ξεχωρίζει.

Τα ζώα αντιμετωπίζονται με αγάπη και κατανόηση. Καταλαμβάνουν σημαντική θέση στο μυθιστόρημα. Τα γαϊδουράκια είναι οι καλύτεροι φίλοι και συνέταιροι για τους δυο φίλους…

Η αυτογνωσία, η φιλία, οι οικογενειακές σχέσεις, η αποδοχή του άλλου, του διαφορετικού, η αδελφοσύνη, η ισότητα, η ελευθερία, το δίκαιο του ισχυρού, τα αίτια των πολέμων, η βιοπάλη, η δικαιοσύνη, η αναζήτηση, η διάψευση, η ανάγκη για έκφραση και τέχνη, είναι θέματα που θίγει το μυθιστόρημα του Γιώργου Ηλιάδη. Το μυθιστόρημα: Τα δυο πουγκιά, είναι γεμάτο από μουσική, ζωγραφική, γλυπτική…

Γιατί συμβαίνουν όλα αυτά, αναρωτιέται ο συγγραφέας, και καλεί τον αναγνώστη να βρουν μαζί την απάντηση… 

Επιμέλεια: Χρήστος Τσαντής

Για παραγγελίες συμπληρώστε τη φόρμα επικοινωνίας ή επικοινωνήστε στο 6983 091058

έκπτωση 20%

Αρχική τιμή:
18,00 €
Εξοικονομείτε:
3,60 € (έκπτωση 20%)
Τιμή για εσάς:
14,40 €


2,9 ευρώ συνολικά για έξοδα αποστολής-αντικαταβολής

dsc_0017

1 reply »

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s