Μετάβαση στο περιεχόμενο

Μενέλαος Λουντέμης – Ικαρία

Απόσπασμα από το βιβλίο του Δημήτρη Δαμασκηνού

«Τα πλοία άραξαν στην όχθη της καρδιάς μας. Ένα δοκίμιο-μελέτη για τη ζωή και το έργο του Μενέλαου Λουντέμη» (Εκδόσεις Ραδάμανθυς)

Η Ικαρία… πρέπει να τη βαφτίσουμε Συμπόνοια

Η ζωή και το έργου του Μενέλαου Λουντέμη - Δημήτρης Δαμασκηνός

Δημήτρης Δαμασκηνός – Η ζωή και το έργο του Μενέλαου Λουντέμη

Ο Μενέλαος Λουντέμης ζώντας ως εξόριστος στην Ικαρία, όλο αυτόν τον καιρό, μετά από την ήττα του Δεκέμβρη, καταγράφει προσεκτικά τις δραματικές του αναμνήσεις σ’ ένα χειρόγραφο που – για να μη χαθεί – το έχει αντιγράψει σε δύο αντίγραφα. Το ένα, προσεκτικά κρυμμένο στο κούφωμα μέσα στο καρφωμένο τακούνι του παπουτσιού του, το κουβαλάει συνέχεια πάνω του, ενώ το άλλο το εμπιστεύεται στην ασπρομάλλα Ζωίτσα, μια Ικαριώτισσα που έδινε πολλές φορές τα λιγοστά ραδίκια από τον κήπο της στον Μενέλαο Λουντέμη, τη μόνη του τροφή, «γιατί δεν δεχότανε τίποτ’ άλλο το στομάχι», γράφει ο συγγραφέας και συνεχίζει για την παροιμιώδη αλληλεγγύη των Iκαριωτών στους πολιτικούς εξόριστους επισημαίνοντας:11 Η Ικαρία πρέπει να τη βαφτίσουμε συμπόνοια… Θυμούμαι πέρσι που είμασταν στο άλλο χωριό, το Μαυράτο. Γη δεν είχε ούτε εκείνο. Λίγη αλεσμένη πέτρα, όπου φυτεύανε δέκα μαρούλια και πέντε κρεμμύδια. Μα κανένας τους δεν τα γεύτηκε. Όλα τα τάιζαν σ’ εμάς. Τα πετούσαν κρυφά τις νύχτες απ’ τα μεσότοιχα. Μια μέρα μας έστειλαν αγγαρεία στην πέτρα. Τα πεζούλια απ’ όπου περνούσαμε ήταν στρωμένα με φρεσκοκομμένα σύκα. Τα είχαν αφημένα στιβίτσες-στιβίτσες απάνω στα συκόφυλλα, για να τα βρούμε γυρνώντας απ’ τη σκληρή δουλειά. Αλλά τι να πρωτοθυμηθώ; Το γάλα… Κάθε σπίτι είχε από μια κατσικίτσα κι ένα σωρό παιδιά. Τα παιδιά αυτά, από τότε που πήγαμε εμείς, χάσανε το γάλα τους. Μας το έδιναν με χίλιες πονηριές, για τους αρρώστους μας. Το ξέρανε πως ο Χλαμούτσης ήταν ικανός να τους εκτελέσει επί τόπου, αν τους έπιανε. Το ξέρανε, αλλά δεν έκαναν πίσω.12 

«Από την άλλη πλευρά», θα σημειώσει η Ελένη Μαμουλάκη,13 «οι εξόριστοι πρόσφεραν τις γνώσεις και τις υπηρεσίες τους σε πολλούς τομείς της καθημερινής ζωής στο νησί. Αυτός ήταν ένας τρόπος να ανταποδώσουν τη φιλοξενία των ντόπιων και να κάνουν πράξη το όραμα μιας κοινωνίας ισότητας και αλληλεγγύης. Υπήρχαν εκπαιδευτικοί, που έκαναν μαθήματα στα παιδιά του νησιού, γιατροί, που πρόσφεραν τις υπηρεσίες τους στους ντόπιους, άνθρωποι του θεάτρου που ανέβασαν παραστάσεις, μουσικοί, ζωγράφοι, που δίδαξαν και δημιούργησαν, αλλά και ένας τεράστιος αριθμός εργαζομένων από όλα τα επαγγέλματα που πρόσφερε εργασία σε κοινωφελή τεχνικά έργα όπως πλακοστρώσεις δρόμων, έργα ύδρευσης, κατασκευές14 και άλλα. Έχουμε λοιπόν, έναν εντυπωσιακό βαθμό αυτοοργάνωσης των ντόπιων και των εξόριστων, με πρακτικές, που στο πλαίσιο της φιλοξενίας, οδήγησαν σε κοινωνικές και πολιτισμικές ζυμώσεις που επηρέασαν τη ζωή τόσο των μεν όσο και των δε».

Ο Μενέλαος Λουντέμης παραμένει στην Ικαρία μέχρι «το έμπα του Ιούνη». Τότε μεταφέρεται σιδηροδέσμιος στο Διοικητήριο του Άη-Κήρυκα, παραδίδεται στον υπομοίραρχο με τα «συνοδευτικά» του έγγραφα και εγκλείεται σ’ ένα κελί γεμάτο από θανατοποινίτες αγωνιστές, βρώμικο και σκοτεινό, «που βράζει σα σκουληκοφωλιά», όπως χαρακτηριστικά γράφει στο βιβλίο του «Οι ήρωες κοιμούνται ανήσυχα».

  1. Μ. Λουντέμης, «Οι ήρωες κοιμούνται ανήσυχα», ο.π., σελ. 26-27.
  2. Μ. Λουντέμης, «Οι ήρωες κοιμούνται ανήσυχα», ο.π., σελ.:26-27
  3. Μαμουλάκη Ελένη, «Το σπίτι των εξορίστων,» Κέντρο Έρευνας και Τεκμηρίωσης στους Βρακάδες Ικαρίας, περιοδικό της Εταιρείας Ικαριώτικων Μελετών, τριμηνιαία έκδοση, αριθμ. φύλλου 14, έτος 5ον, σελ. 14.

    ΠΑΡΑΓΓΕΛΙΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

    • Τιμή βιβλίου σε προσφορά: 16,90 (περιέχει και το ΦΠΑ)
    • Αγορά με αντικαταβολή: κόστος αποστολής 3,00 για το Νομό Χανίων, 5,00 για την Κρήτη, 6,00 για την υπόλοιπη Ελλάδα.
    • Αγορά με εξόφληση μέσω τράπεζας: κόστος αποστολής 2,90 ευρώ.

    [Λογαριασμός κατάθεσης]

    Εθνική: 489/006615-04

    και IBAN GR95 0110 4890 0000 4890 0661 504

     

    ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΡΑΔΑΜΑΝΘΥΣ
    Τηλέφωνο: 6983 091058
    email: ekd.radamanthys@gmail.com

    18216774_10209071134117291_4625482079330823415_o

 

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: