Μυθιστόρημα

Ο ελιγμός – Βαγγελιώ Καρακατσάνη

Απόσπασμα από το εξαιρετικό μυθιστόρημα «Στη ρίζα του αετού», της Βαγγελιώς Καρακατσάνη (Εκδόσεις Ραδάμανθυς)

«Η ρίζα του αετού δεν ήταν για μένα μόνο ένα ανάγνωσμα που γλύκανε τη ψυχή μου και με συντρόφεψε σε ώρες που είχα ανάγκη την παρέα ενός καλού βιβλίου , αλλά που με έκανε  να αναρωτηθώ για  τις αξίες της ζωής και τη δύναμη της θέλησης», Ελένη Γιακουμάκη, υποδιοικήτρια της 7ης ΥΠΕ Κρήτης.

«Μέσα από το βιβλίο της Βαγγελιώς Καρακατσάνη, νιώθουμε, βιώνουμε, αισθανόμαστε αυτή τη γιορτή επικοινωνίας και ο άνθρωπος, που μέχρι τώρα θεωρείτο περισσεύων άνθρωπος, ίσως να αποτελεί τις σημαδούρες να στέκεται αυτός ο κόσμος. Εκφράζει τις ελπίδες, τα όνειρα, τους στόχους μας, γι αυτό μπορούμε εύκολα να δούμε  και τις θεραπευτικές της ιδιότητες», Αντώνης Λιοδάκης, ψυχίατρος, Διευθυντής του Κέντρου Ψυχικής Υγείας Ρεθύμνου.

«Το συγγραφικό έργο της Βαγγελιώς Καρακατσάνη, αποτελεί γεγονός εκπαιδευτικής σημασίας για τους αναγνώστες σε ζητήματα ευαισθητοποίησης, θετικής στάσης και αποδοχής της διαφορετικότητας», Άννα Τριχοπούλου, πρώην Υποδιοικήτρια 7ης ΥΠΕ Κρήτης.

«Ένα εξαιρετικό μυθιστόρημα, μία ευαίσθητη λογοτεχνική φωνή ενάντια στο στίγμα και την προκατάληψη για τις ψυχικές διαταραχές», Χρήστος Τσαντής, συγγραφέας – σύμβουλος ψυχικής υγείας, επιμελητής του βιβλίου.

Το στοιχείο της τραγικής ειρωνείας τονίζει την απρόοπτη εμφάνιση της νόσου που ο ήρωας μάταια προσπαθούσε να αποφύγει σε όλη του τη ζωή, ενώ η συγγραφέας μας δίνει τη δυνατότητα να επεκτείνουμε ως αναγνώστες συμβάλλοντας σε μεγαλύτερη ενεργή συμμετοχή και προβληματισμό, Ευγενία Χουρδάκη, ψυχίατρος, διευθύντρια του ψυχιατρικού τμήματος του Βενιζέλειου  Νοσοκομείου Ηρακλείου.

Ο Ελιγμός

Το κατακαλόκαιρο, ο ήλιος κεντούσε τον κόσμο ανεβάζοντας, μέρα τη μέρα, τα ζάχαρα των σταφυλιών. Ολόκληρο το χωριό βρισκόταν σε αναβρασμό. Είχαν αρχίσει από καιρό οι προετοιμασίες του τρύγου, μια πολύ κοπιαστική και συνάμα ευχάριστη εργασία που απαιτεί πολλά χέρια. Γι’ αυτό οι τρυγητές βοηθούσαν ο ένας τον άλλο, για να τελειώνει γρήγορα η δουλειά. Ο νοικοκύρης του σπιτιού που τρυγούσε, εξασφάλιζε τα χέρια, το αχθοφόρο ζώο, τα τρυγοκόφινα και τα αναγκαία εργαλεία. Η νοικοκυρά φρόντιζε για το δεκατιανό, το φαγητό και το κρασί για να φιλέψει το συνεργείο.

Στη ρίζα του αετού - Βαγγελιώ Καρακατσάνη

Βαγγελιώ Καρακατσάνη – Στη ρίζα του αετού

Η διαδικασία της σταφιδοποίησης απαιτούσε μεγάλη μαεστρία. Λίγο πριν τον τρύγο, ο νοικοκύρης έφτιαχνε τον οψιγιά. Το μέρος που θ’ άπλωναν τα σταφύλια. Τον καθάριζε από τα αγριόχορτα και τον ισοπέδωνε, έτσι που να μη προεξέχει ούτε ένα πετραδάκι. Τη μέρα του τρύγου οι κόφτρες μάζευαν τα σταφύλια κι είχαν στο νου τους να τα καθαρίσουν από σάπιες ή ξερές ρόγες που χαλούσαν την ποιότητα της σταφίδας. Ο βουτηχτής έπρεπε να χρησιμοποιεί κατάλληλη ποσότητα ποτάσας ανάλογα με τον καιρό. Το ίδιο προσεκτικός έπρεπε να είναι και με το λάδι γιατί το περίσσιο μαύριζε τη σταφίδα, ενώ το λιγότερο οδηγούσε στο σκάσιμο της ρόγας. Παράλληλα μέτραγε τους βαθμούς. Οι απλώστρες φρόντιζαν ώστε το πάχος και η πυκνότητα των απλωμένων σταφυλιών να είναι ίδια, για να γίνει ταυτόχρονη αποξήρανση και να μην παρουσιαστούν ρόγες που δεν είχαν αποξηρανθεί καλά και προς τούτο έσχιζαν στη μέση τα μεγάλα και συμπαγή σταφύλια.

Όταν τέλειωνε ο τρύγος, το συνεργείο καθόταν για φαγητό. Βλέποντας τον οψιγιά καμάρωναν για το έργο τους και παρακαλούσαν να κάνει καλό καιρό για να ξεραθεί η σταφίδα ομοιόμορφα. Τις επόμενες μέρες ο νοικοκύρης φρόντιζε, εάν το έκρινε απαραίτητο, να ραντίζει με ψεκαστήρα τα σταφύλια για να επισπεύσει την αποξήρανσή τους και να διορθώσει τυχόν λάθη στο λάδι ή την ποτάσα. Ταυτόχρονα προφύλασσε τον οψιγιά απ’ τη βροχή και την υγρασία, ως να αποξηρανθούν οι ρόγες και να αποχωρίζονται εύκολα το τσαμπί. Τότε τα αποξηραμένα σταφύλια συγκεντρώνονταν. Τινάζονταν τα κοτσάνια για να ξεχωρίσουν οι σταφίδες και τρίβονταν μεταξύ τους. Η σταφίδα στη συνέχεια καθαρίζονταν από το λίκι[1], σακιάζονταν σε τσουβάλια και πωλούνταν στους εμπόρους και τα σταφιδεργοστάσια.

Τα σταφύλια που προορίζονταν για κρασί, έτσι κι αλλιώς ωριμάζουν ύστερα απ’ τα σουλτανιά, που πήγαιναν για σταφιδοποίηση. Συλλέγονταν πρώιμα ή όψιμα, ανάλογα με την ποικιλία και την τελική επιδίωξη του παραγωγού ως προς τα χαρακτηριστικά του κρασιού. Όσοι επιθυμούσαν λεπτούς οίνους με χαμηλούς βαθμούς είχαν κιόλας αρχίσει τον τρύγο, ενώ άλλοι περίμεναν υπομονετικά τα σταφύλια να ωριμάσουν για να δώσουν υψηλούς βαθμούς αλκοόλης και χαμηλή οξύτητα.

Σε κάθε περίπτωση αφού συλλέγονταν τα σταφύλια από το αμπέλι, μεταφέρονταν στο πατητήρι για να ξεκινήσει η μεθυστική διαδικασία της σύνθλιψης των ρογών μέσα από την οποία παράγεται ο μούστος. Ο νοικοκύρης είχε φροντίσει να καθαρίσει το πατητήρι, τα βαρέλια, που θα έμπαινε ο μούστος για να ζυμωθεί και τα πιθάρια που θα έβαζε τα τσαμπιά και τους φλοιούς των ρογών, για να τα πάει στην ώρα τους στο ρακοκάζανο να αποσταχθεί η τσικουδιά.

Μέσα σ’ αυτή τη μεθυστική ατμόσφαιρα το Μανολιό περνούσε όμορφα και ξέγνοιαστα παρά το γεγονός πως τον κούραζε το καθημερνό δρομολόγιο δουλειά-σπίτι-δουλειά.

Κρήτη

Φωτογραφία: Χρήστος Τσαντής

Το πρωί ξυπνούσε, έπαιρνε το λεωφορείο και πήγαινε στο ξενοδοχείο όπου έμενε συνήθως μέχρι νωρίς το απόγευμα. Τότε γυρνούσε στο σπίτι. Έτρωγε κι ύστερα πήγαινε με τον παππού του στον κήπο με τα μποστανικά για να συλλέξει την πραμάτεια. Άλλοτε πήγαιναν στα χωράφια με τις ελιές για να αφαιρέσουν τα άγρια από τον κορμό ή στ’ αμπέλι, να το θειαφίσουν και να το κουτσοκορφίσουν[2]. Σπάνια, σχολώντας από τη δουλειά, όταν ήταν ανυπόφορη η ζέστη, πήγαινε βόλτα στην παραλία για να βουτήξει το κορμί του στη θάλασσα, να δροσιστεί. Εκεί συναντούσε τα συχωριανάκια του κι αντί να βουτήξει στη θάλασσα έπαιζε μαζί τους μπάλα στην άμμο.

Αλήθεια είναι ότι φοβόταν την απεραντοσύνη της θάλασσας κι ας μην το ομολογούσε. Μπορεί να τον έσκιαζαν οι κίνδυνοι που είχε ακούσει απ’ τη μάνα του πως έκρυβε εκείνη μέσα της. Πάντως, προτιμούσε να δροσίζεται απ’ τις ιστορίες και τις συμβουλές του παππού του που δεν έχανε ευκαιρία να του εκφράσει την περισσή αγάπη που του είχε.

«Τέτοια σταφύλια και θα πάνε στράφι», είπε χαμηλόφωνα ο παππούς του όταν πήγανε ένα απόγευμα στ’ αμπέλι κι είδαν τα κλήματα. «Πώς θα τα μαζέψουμε εφέτος; Πώς;»

Ετούτη η έγνοια άρχισε να τρώει και το Μανολιό. Άκουγε τη μάνα του να παραμιλά μονάχη της, καθώς έκανε τις δουλειές του σπιτιού. Την έβλεπε ολοένα να αναστενάζει και τον έπιασε το μαράζι. Τις νύχτες, παρότι κατάκοπος, δυσκολευόταν να κοιμηθεί. Στριφογύριζε. Σκεπαζόταν, ξεσκεπαζόταν. Έπειτα σηκωνόταν και κυνηγούσε κουνούπια. Ξάπλωνε πάλι, μέχρι που έφταναν τα μεσάνυχτα. Μερικές φορές έλεγε στον εαυτό του ένα παραμύθι ή έβγαζε ιστορίες απ’ το μυαλό του για να καταφέρει, με τα πολλά, να κλείσει τα μάτια του και να ξεκουραστεί.

«Μπορούμε, μάνα, να τρυγήσουμε το αμπέλι», της είπε μια μέρα αξημέρωτα, σαν βγήκε απ’ την κάμαρη με μισόκλειστα ακόμα μάτια. «Δεν είναι δα και τα περίσσεια», υπογράμμισε.

Η αλήθεια είναι πως είχε σωθεί ο χρόνος της αναμονής. Ό,τι ήταν να γίνει έπρεπε να γίνει σύντομα, αλλιώς θα έχαναν τη σοδιά…

©Εκδόσεις Ραδάμανθυς & Βαγγελιώ Καρακατσάνη

[1] Το κοτσάνι

[2] Το κορφολόγημα

Για παραγγελίες του βιβλίου συμπληρώστε τη φόρμα επικοινωνίας

ή καλέστε στο 6983 091058

Ειδικές τιμές για κοινωνικούς φορείς και για ομαδικές παραγγελίες

ΔΩΡΕΑΝ ΑΠΟΣΤΟΛΗ – ΧΩΡΙΣ ΕΞΟΔΑ ΓΙΑ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΑ – ΣΕ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΚΥΠΡΟ

Τιμή βιβλίου: 14,00 (περιέχει και το ΦΠΑ 6%)

DSC_0044

Από παρουσίαση του βιβλίου στα Χανιά. Από αριστερά: Βαγγελιώ Καρακατσάνη, συγγραφέας του βιβλίου, η Ευγενία Χουρδάκη, η Αθανασία Κοκκινάκη και ο Χρήστος Τσαντής.

Η Βαγγελιώ Καρακατσάνη κατάγεται από το Μοχό και ζει στις Αρχάνες κοντά στο Ηράκλειο της Κρήτης. Είναι Αρχιτέκτων Τοπίου ΤΕ, πρόεδρος του Σωματείου ενάντια στο στίγμα και την προκατάληψη για τις ψυχικές διαταραχές «Υπέρβαση»,  Αντιπρόεδρος του Συλλόγου Γυναικών Αρχανών και δραστήριο μέλος του Συλλόγου Φίλων Τέχνης Αρχανών. Εργάστηκε ως δημοσιογράφος σε διάφορα έντυπα. Ανέπτυξε πλούσια κοινωνικοπολιτική και συνδικαλιστική δράση από τα φοιτητικά της χρόνια ενώ διετέλεσε Πρόεδρος του Δ.Σ. της Ένωσης Ιδιωτικών Υπαλλήλων Νομού Ηρακλείου.

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s