Παιδεία

Περί ζωής

Ζωή ή Επιβίωση;

Γράφει ο Χρήστος Τσαντής

Σκίτσο από το περιοδικό "Αντιτετράδια της εκπαίδευσης" Τεύχος 3-4, Φθινόπωρο 1988

Σκίτσο από το περιοδικό «Αντιτετράδια της εκπαίδευσης» Τεύχος 3-4, Φθινόπωρο 1988

27 χρόνια πριν από σήμερα τυπώθηκε η συγκεκριμένη ιστορία στο περιοδικό. Αποτυπώνει ο διάλογος, μ’ έναν ιδιαίτερο τρόπο, το χνάρι της ιστορίας στη ψυχή μας. Η μαθητική-νεανική κραυγή, που αφήνει η κοπέλα να δονήσει την ατμόσφαιρα, μοιάζει να σπάει τα όρια της ηλικίας και της χρονολογίας, τα όρια που θέτει σε κάθε περίοδο η πολιτική και κοινωνική ατμόσφαιρα, καθώς και διάφορα άλλα στερεότυπα με τα οποία μάθαμε να κανοναρχούμε τα βήματα μας στη διαδρομή του χρόνου, μια διαδρομή επιβίωσης, που δεν ταυτίζεται απαραίτητα με τη ζωή!

Το ίδιο δίλημμα, πάντα επίκαιρο… ζωή ή επιβίωση;

Τέλη της δεκαετίας του 1980 κι ο κόσμος άλλαζε. Ταχύτατη και εντυπωσιακή η είσοδος των νέων τεχνολογιών, το εξατομικευμένο παιχνίδι, για τα παιδιά των πόλεων, η ένταση των ρυθμών της ζωής για ένα νέο άνθρωπο με την κατακόρυφη αύξηση του χρόνου, που αφιερωνόταν σε ιδιαίτερα και φροντιστήρια… ένα ιδιότυπο «Αμερικάνικο όνειρο Ελληνικού τύπου» κυριαρχούσε. Την ίδια στιγμή που στην Ευρώπη έφτανε η ώρα της κατάρρευσης – σαν σε ντόμινο – πολλών κοινωνιών οι οποίες βασίζονταν στη χειραγώγηση της ιδεολογίας, της ιστορίας και της ίδιας της ζωής, η ευδαιμονία της αγοράς και η λατρεία του χρήματος γινόταν πλέον το υπέρτατο ιδανικό. Εξάλλου οι παλιοί… «επαναστάτες» είχαν γίνει οι θερμότεροι θιασώτες της αγοράς! Ακόμα κι ο σοσιαλισμός φαινόταν πως θα πραγματοποιούνταν με τραπεζικό δανεισμό ή (γιατί όχι;) ακόμα και με κρατική επιχορήγηση!

Ο νεοφιλελευθερισμός με τις ποταπές αξίες που τον συνοδεύουν, καθώς και με τα αποτελέσματα διάλυσης του κοινωνικού ιστού και συντριβής των αδυνάτων, δοκιμασμένα αντικοινωνικός απ’ όπου είχε περάσει, ερχόταν εξαγνισμένος πάνω στην καλπάζουζα βιομηχανία της τεχνολογίας να σαρώσει ότι είχε απομείνει όρθιο. Έμοιαζε τότε σα να εγκλωβίστηκε ο κόσμος ολόκληρος. Λες κι έπαψε να υπάρχει άλλη εναλλακτική δίοδος κι η μόνη οδός προόδου θα έπρεπε να περνά αποκλειστικά μέσα από το δίαυλο του «εκσυγχρονισμού!». Ο κόσμος σάστισε κι ο χρόνος γυρνούσε πλέον αντίστροφα. Η αγορά έκλεινε την κραυγή για ζωή πίσω από βιτρίνες πολυτελείας και γυαλιστερά εσώρουχα. Μα το δίλημμα ήταν πάντα εκεί.

Η αγωνία των ανθρώπων για ζωή είναι, που – και σήμερα – φέρνει στο προσκήνιο τη εσωτερική σύγκρουση για την πορεία των πραγμάτων στη χώρα. Με παραλλαγές και αντιφάσεις, η ίδια κραυγή: «Θέλω να ζήσω» ακούγεται έντονα στον αέρα. Από τα συνθήματα μαθητικών κινητοποιήσεων: «Δεν είναι τα βιβλία, δεν είναι οι βαθμοί, εκείνο που μας λείπει είναι η ζωή», έως πολιτικά σλόγκαν βασισμένων στην ανάγκη αυτού του κόσμου για ζωή, έρχεται στην επιφάνεια η ίδια ανάγκη, για κάτι καλύτερο από την προσαρμογή στις συνθήκες της επιβίωσης.

Η αμφισβήτηση του μονόδρομου της προσαρμογής στο μοντέλο κοινωνικής επιβίωσης, το οποίο έχει δοκιμαστεί και αποτύχει, διογκώνεται. Η κραυγή όμως δεν φτάνει, αν δεν μετατραπεί σε ενέργεια, σε δύναμη μεταμόρφωσης, σ’ ένα ρεύμα αλλαγής και ενεργοποίησης της ίδιας της κοινωνίας, για ό,τι μας αφορά.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s