Σχόλιο

Ο κούφιος εγωισμός!

«Δάσκαλοι» ή μελετητές;

Γράφει ο Χρήστος Τσαντής

Tsarli tsaplinΤο 1831 στο Παρίσι η «Εταιρεία Φίλοι του Λαού» δημοσίευσε ένα φυλλάδιο που απευθυνόταν στους εργάτες. Ανέφερε τα εξής: «Ψεύτικη Ανακωχή! Όχι, οι βελτιώσεις δεν είναι για όλους. Αν τα εργαλεία της δουλειάς τελειοποιούνται, οι μόνοι που επωφελούνται είναι αυτοί που τα κατέχουν. Αν τα μηχανικά μέσα γίνονται πιο ισχυρά, πιο επιδέξια από τα χέρια του ανθρώπου, αυτός που δεν έχει παρά τα χέρια του, δεν μπορεί να κάνει τίποτα από μόνος τους. Δουλεύει λιγότερο καλά, λιγότερο γρήγορα. Πρέπει να υπηρετεί τον ευτυχισμένο κάτοχο αυτών των εκπληκτικών μηχανών, που μονοπωλούν όλη την παραγωγή, όλο το εμπόριο. Αυτός είναι το αφεντικό που θα τον κάνει να ζήσει, το αφεντικό που θα τον αφήσει να πεθάνει. Ας επαναλάβουμε έναν κοινό λόγο, ένα λόγο κοινού νου που λένε οι εργάτες, όταν εμφανίζεται μια νέα μηχανή: Δεν μπορούμε τίποτα να κάνουμε πια, αυτό μας κόβει τα χέρια… Οι βελτιώσεις δεν εξαρτώνται παρά από έναν μικρό αριθμό προσώπων, που διατηρούν στην κατοχή τους τα βιομηχανικά μέσα, τα κεφάλαια, τη γη, τις μηχανές. Οι υπόλοιποι δεν παίρνουν μέρος από το μήλο της έριδας, παρά μόνο κάτω από την καλή θέληση και την εξάρτηση αυτών των ανθρώπων. Υπάρχει στην κοινωνία διαμάχη συμφερόντων».

Νερούδα_0004Η μεγάλη σύγκρουση ωρίμαζε, καθώς πλησίαζε γοργά μια από τις πρώτες μεγάλες οικονομικές κρίσεις, που θα συγκλόνιζε τη βιομηχανία της εποχής με την έντασή της. Τον Ιούνιο του 1844 ξεσπά ένας μεγάλος εργατικός αγώνας στη Γερμανία. Ξεσηκώνονται οι εξαθλιωμένες μάζες των υφαντουργών της Σιλεσίας και για ένα ολόκληρο τριήμερο παίρνουν την κατάσταση στα χέρια τους. Στρέφουν την οργή τους στα σπίτια των πλούσιων αφεντικών τους, όπου και σκορπούν την οργή τους λεηλατώντας και καταστρέφοντας τις περιουσίες που έχουν χτιστεί από το δικό τους ιδρώτα. Μόνο η επέμβαση του στρατού, μαζί με ισχυρές ίλες ιππικού και πυροβολικού, θα επαναφέρει την «τάξη» στην περιοχή.
Ο Καρλ Μαρξ απαντά με έντονο ύφος σε κάποιους επικριτές της εξέγερσης των εργατών της Σιλεσίας και τους γράφει:

«Το μόνο καθήκον ενός πνεύματος που σκέφτεται και αγαπά την αλήθεια, μπροστά στις πρώτες εκδηλώσεις της εξέγερσης της Σιλεσίας, δεν ήταν να παριστάνουμε τους δασκάλους για το συμβάν, αλλά ακριβώς να μελετήσουμε τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της. Αυτό προϋποθέτει όμως κάποιες επιστημονικές γνώσεις και λίγο θάρρος, ενώ αντίθετα για την άλλη ενέργεια, μια φρασεολογία ντυμένη από πάνω μέχρι κάτω με κούφιο εγωισμό, αρκεί τέλεια».

εργατρια2Η μεγάλη οικονομική, πολιτική και κοινωνική κρίση στη χώρα μας και παγκόσμια έχει πυροδοτήσει τη συζήτηση για το χαρακτήρα αυτής της κρίσης, τις αιτίες που την προκαλούν και τις πιθανές διεξόδους που μπορεί να βρει ο άνθρωπος μέσα από αυτή την κατάσταση. Παλιές αξίες χάνονται, νέες έρχονται στο προσκήνιο κι αν κάτι θα μπορούσαμε να πούμε πως αποτελεί το σήμα κατατεθέν της περιόδου, δύσκολα θα επιλέγαμε μια λέξη διαφορετική από τη… σύγχυση!
Όλα έχουν μπει ξανά σε συζήτηση. Καινούργιες ερωτήσεις έρχονται στο προσκήνιο και παλιές αναδιατυπώνονται. Κάποιοι ισχυρίζονται πως έχουν όλες τις απαντήσεις στο τσεπάκι και κάποιοι άλλοι προτιμούν να συνεχίζουν να ερευνούν. Είναι εύκολο σήμερα να αναγνωρίσει κανείς ποιός έχει πάρει το ρόλο του… «δασκάλου» και τη φρασεολογία, τη ντυμένη από πάνω μέχρι κάτω με κούφιο εγωισμό! 

Πώς να οικοδομήσουμε τη μεγάλη τάξη δίχως τη σοφία των μαζών; Αυτοί που δεν ακούνε συμβουλές δύσκολα μπορούν να βρουν το δρόμο για τους πολλούς. Εσείς οι μεγάλοι δάσκαλοι ν’ ακούτε όταν μιλάτε… έγραφε ο Μπρεχτ στο Ερώτημα και συνέχιζε στο «Δάσκαλε μάθαινε»:

Μη λες συχνά πως έχεις δίκιο δάσκαλε! Άσε να το δουν κι οι μαθητές! Μην πιέζεις πολύ την αλήθεια, δεν τ’ αντέχει. Άκουγε όταν μιλάς!

 

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s