Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος

Ο Ν. Καζαντζάκης μιλά στο «Ρίζο της Δευτέρας» για την περιπέτειά του στην Αγγλία. 16/12/1946

Μετά από την αποπομπή του Ν. Καζαντζάκη από την Αγγλία ακολουθεί η πρόσκληση της Γαλλικής κυβέρνησης την οποία και αποδέχεται. Έτσι διαμένει πλέον στο Παρίσι και καθώς οι ελληνικές αρχές αρνούνται να ανανεώσουν το διαβατήριο του, τον αναγκάζουν ουσιαστικά να μείνει μακριά από την Ελλάδα μέχρι και το θάνατό του το 1957. Το κείμενο που ακολουθεί είναι απόσπασμα της συνέντευξης που έδωσε ο Ν. Καζαντζάκης στον Β. Γεωργίου, ανταποκριτή στο Παρίσι της εφημερίδας «Ο Ρίζος της Δευτέρας»…

 

«Ο ανταποκριτής μας στο Παρίσι Β. Γεωργίου πήρε από τον συγγραφέα και πρώην υπουργό κ. Νίκο Καζαντζάκη την παρακάτω συνέντευξη…

Με τον κύριο Καζαντζάκη που ήρθε τελευταία στο Παρίσι από την Αγγλία, είχαμε προχθές μια ενδιαφέρουσα συνομιλία. Ο Έλληνας λογοτέχνης και πρώην υπουργός στην περυσινή κυβέρνηση Σοφούλη είναι πολύ γνωστός εδώ, όπως και στους διεθνείς πνευματικούς κύκλους, γι’ αυτό και η πολιορκία των δημοσιογράφων ήταν στενή. Αλλά εμείς οι δυο, σαν ξενιτεμένοι Ρωμιοί, είχαμε την ευκαιρία να μιλήσουμε ιδιαίτερα και εγκάρδια.

Τον ρώτησα για τις εντυπώσεις του από την Αγγλία, τους λόγους που έφυγε από εκεί και τη στάση των Άγγλων απέναντί του.

-Όταν, μου απάντησε, με κάλεσε το Βρετανικό Συμβούλιο ως λογοτέχνη να επισκεφτώ και να μελετήσω την μεταπολεμική Αγγλία, μου δηλώθηκε ότι κατά το διάστημα της παραμονής μου εκεί σύμφωνα με την καθιερωμένη αρχή, δεν θα έπρεπε να αναμιχθώ στα πολιτικά πράγματα. Εγώ δήλωσα ότι δεν πρόκειται να παραβιάσω την καθιερωμένη αυτή αρχή. Και πραγματικά σ’ όλο το διάστημα της παραμονής μου δεν έκανα καμιά ενέργεια που θα μπορούσε να θεωρηθεί για πολιτική ανάμιξη.

Καζαντζάκης-Δεν είχατε, τον ρώτησα, καμιά και κανενός είδους πολιτική συνεννόηση στην Αγγλία;

-Δυο γεγονότα που μεσολάβησαν, αν και είχαν πολιτικό χαρακτήρα, δεν ήταν όμως και παραβίαση της καθιερωμένης αρχής. Το πρώτο είναι η πρόσκληση που έκανε ο υφυπουργός των Εξωτερικών Μακ Νηλ. Ο Άγγλος υπουργός με παρακάλεσε να του εξηγήσω τις απόψεις μου για την κατάσταση στην Ελλάδα. Του δήλωσα με πλήρη ειλικρίνεια αυτό που πίστευα και πιστεύω, ότι δηλαδή δεν υπάρχει άλλη λύση στο ελληνικό πρόβλημα παρά ο σχηματισμός Οικουμενικής κυβέρνησης με τη συμμετοχή του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας. Ότι η κυβέρνηση αυτή πρέπει να εφαρμόσει πολιτική κατευνασμού και συμφιλίωσης. Με ρώτησε ο Μακ Νηλ ποιά είναι κατά τη γνώμη μου η δύναμη του ΚΚΕ. Απάντησα: Τουλάχιστον 30%. Ο Άγγλος υπουργός το αμφισβήτησε αυτό και μου είπε ότι κατά τις δικές του πληροφορίες που στηρίζονται σε αντικειμενικές εκθέσεις, η δύναμη του ΚΚΕ δεν είναι μεγαλύτερη από 5%. Διαπίστωσα έτσι ότι οι εκτιμήσεις του κ. Μακ Νηλ ήταν διαμετρικά αντίθετες από τις δικές μου.

-Ποιό ήταν το δεύτερο γεγονός;

-Το δεύτερο γεγονός ήταν ο χαιρετισμός που έστειλα στην Ελλάδα κατά τις παραμονές του δημοψηφίσματος δια μέσου της «Ένωσης Λαϊκής Δημοκρατίας» (ΕΛΔ), όπου τόνιζα ότι ο Ελληνικός λαός, ύστερα από τη δοκιμασία του Μεταξά και τη ακόμα μεγαλύτερη δοκιμασία της Κατοχής, δε μπορεί να ανεχθεί να του επιβάλλουν ένα νεοφασιστικό καθεστώς.

-Ύστερα από τα δύο αυτά γεγονότα σας έκαμαν παρατηρήσεις οι Άγγλοι;

-Το Βρετανικό Συμβούλιο μετά τη συνομιλία μου με τον Μακ Νηλ με κάλεσε και μου ζήτησε εξηγήσεις γιατί παραβίασα την υπόσχεση να μην αναμιχθώ στα πολιτικά πράγματα. Απάντησα ότι καμιά πράξη πολιτική δεν έκανα αναπτύσσοντας τις ιδέες μου στον υφυπουργό των Εξωτερικών ή στέλνοντας το χαιρετισμό μου στην Ελλάδα. Εδήλωσα ακόμα ότι η πρόσκληση του Βρετανικού Συμβουλίου και η φιλοξενία μου στην Αγγλία δε μπορούσε να σημαίνει ότι απαλλοτρίωσα τις ιδέες μου και τις αντιλήψεις μου κι όχι μόνο εγώ αλλά κανείς Έλληνας πατριώτης, κανείς ελεύθερος άνθρωπος δε μπορούσε να ανεχθεί να πουλήσει δηλαδή την ιδεολογία του για ένα ταξίδι μελέτης ή για οτιδήποτε άλλο.

-Ποιές είναι οι άλλες εντυπώσεις σας από την Αγγλία;

-Με χαρά μου διαπίστωσα πως ο Αγγλικός λαός αγαπάει την Ελλάδα και συγκινείται με τη σημερινή τραγική κατάσταση της χώρας μας. Η φιλοξενία για μένα ήταν θερμή και είχε πολλές συγκινητικές εκδηλώσεις όχι μόνο από λαϊκά στρώματα αλλά και από αγγλικές προσωπικότητες. Με τον Αγγλικό λαό είμαστε φίλοι. Τα παράπονά μας στρέφονται εναντίον της επίσημης αγγλικής πολιτικής, που υποστηρίζει το νεοφασισμό. Άλλος τρόπος δεν υπάρχει παρά η αποχώρηση του αγγλικού στρατού από την Ελλάδα.»

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s